Çalışmaya göre, uzun mesafeli göç davranışı; erken beyin gelişimiyle ilişkili genetik varyantlarla bağlantı gösterebilir. Araştırmacılar, söz konusu genetik izlerin hem modern toplumlarda hem de binlerce yıl öncesine ait antik insan genomlarında görüldüğünü bildirdi.
Estonya’daki University of Tartu’dan davranışsal genetik uzmanı Ivan Kuznetsov, araştırmada yer almamakla birlikte “Genomumuzda taşınma kararlarımızı etkileyen bir şeyler var.” değerlendirmesinde bulundu.
Araştırma, University of Iowa’dan nörogenetikçi Jacob Michaelson liderliğinde yürütüldü. Ekip, Birleşik Krallık’ta yaşayan yaklaşık 250 bin kişinin genetik verilerini analiz ederek, bireylerin doğum yerlerinden ne kadar uzağa taşındıkları ile DNA örüntülerini karşılaştırdı.
Sonuçlara göre, daha uzak mesafelere taşınan kişilerin özellikle beyin gelişimiyle ilişkili gen varyantlarını daha sık taşıdığı belirlendi. Bu genler, öğrenme, planlama ve belirsiz durumlarda karar verme süreçlerinde rol oynayan “uyarıcı nöronlar” (excitatory neurons) ile bağlantılı.
Araştırmacılar, genetik farklılıkların göç davranışındaki değişimin yaklaşık yüzde 5’ini açıkladığını belirtti. Eğitim ve sağlık gibi faktörler hesaba katıldıktan sonra dahi bu ilişkinin sürdüğü ifade edildi.
Çalışma yalnızca modern bireylerle sınırlı kalmadı. Araştırma ekibi, 10 bin yıl öncesine kadar uzanan 1.300’den fazla antik insana ait DNA dizilerini de inceledi.
Aynı göçle bağlantılı genetik varyantların, geçmişte bireylerin yaşamları boyunca kat ettiği mesafeyi de öngörebildiği saptandı. Bu mesafe, kişilerin tahmini doğum yerleri ile gömüldükleri yerler arasındaki uzaklık üzerinden hesaplandı.
Araştırmacılar, söz konusu gen varyantlarının zaman içinde daha yaygın hale geldiğini ve bunun doğal seçilimin hareketlilik ve keşif eğilimini desteklediğine işaret edebileceğini belirtti.
Araştırmanın ABD verileri üzerinden yapılan ayrı bir analizinde ise göçle ilişkili genetik eğilimlerin bölgesel ekonomik performansla bağlantılı olabileceği görüldü.
Araştırmacılar, otizm araştırması kapsamında toplanan 3 binden fazla yetişkinin genetik verilerini kullanarak 222 ilçede ortalama bir “göç skoru” hesapladı. Göçle bağlantılı genetik özellikleri daha fazla taşıyan kişilerin yerleştiği ilçelerde ilerleyen yıllarda gelir artış hızının daha yüksek olduğu gözlendi.
Uzmanlar, uzun mesafeli göç eden bireylerin yeni fikirler, beceriler ve risk alma eğilimleriyle yerel ekonomilere dinamizm katabileceği ihtimaline dikkat çekti. Ancak araştırmacılar, söz konusu ilişkinin neden-sonuç bağlantısı kurmadığını ve bulguların keşif niteliğinde olduğunu vurguladı.
University of Tartu’dan evrimsel genetikçi Vasili Pankratov, göç davranışı ile genetik arasındaki ilişkinin mantıklı göründüğünü ancak sosyal davranış genetiğinin son derece karmaşık olduğunu ifade etti.
Pankratov “Sosyal davranışların genetik temellerini incelemeye başladığınızda işler oldukça karmaşık hale gelir.” değerlendirmesinde bulundu.
Bilim insanları, bulguların insanların hareketlilik eğiliminin biyolojik bir bileşeni olabileceğini gösterdiğini, ancak çevresel, kültürel ve ekonomik faktörlerin hâlâ belirleyici rol oynadığını vurguluyor. (İLKHA)