Bu ziyaret, 2017’den bu yana bir Kanada başbakanının Pekin’e yapacağı ilk resmi ziyaret olma özelliğini taşıyor ve Kanada’nın yeni ticaret ve güvenlik ortaklıkları arayışında iki ülke ilişkilerinde kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Carney, Çin ziyaretini geçen yıl ekim ayında Güney Kore’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmede kabul etmişti. Söz konusu temas, somut bir atılım getirmese de, eski Başbakan Justin Trudeau döneminde gerilen ilişkilerin ardından bağların yeniden güçlenebileceğine işaret etmişti. İkili ilişkiler, Kanada’nın 2018’de Çinli teknoloji şirketi Huawei’nin mali işler sorumlusunu gözaltına almasıyla ciddi biçimde bozulmuştu.

Bu kez uzmanlar, ziyaret sırasında bazı anlaşmaların ya da en azından geleceğe dönük taahhütlerin gündeme gelmesini bekliyor. Üst düzey Kanadalı yetkililer, Carney’nin hâlen müzakere aşamasında olan bir dizi mutabakat zaptı imzalayacağını bildirdi.

Eski Liberal Parti danışmanı Greg MacEachern, ziyaretin sembolik olmanın ötesinde sonuçlar doğuracağını belirterek “Bir başbakan Çin’e davet ediliyorsa bu vitrin süsü için değildir.” dedi. MacEachern, ziyaretin Washington’da da yakından izleneceğini ifade ederek “Bu durum Başkan Trump’ı rahatsız edebilir, ancak Carney Kanada’nın iş dünyasına açık olduğunu göstermek istiyor. Hükümet bunun siyasi riskine değeceği hesabını yaptı.” diye konuştu.

Görüşmeler kapsamında, Kanada ham petrolünün Çin’e ihracatının artırılması da gündeme gelebilir. Kanada hâlihazırda petrolünün yaklaşık yüzde 90’ını ABD’ye ihraç ediyor, ancak ABD’nin Venezuela’dan petrol ithalatını artırma planlarının Kanada petrolüne olan talebi azaltabileceği belirtiliyor.

Kanadalı yetkililer, ziyaret sırasında ilerleme beklediklerini ancak Kanada kanola tohumlarına yönelik Çin tarifelerinin tamamen kaldırılmasının kısa vadede gerçekleşmesinin zor olduğunu ifade etti. Çin Dışişleri Bakanlığı ise 14–17 Ocak tarihleri arasında gerçekleşecek ziyaretin, iki ülke arasında karşılıklı güvenin derinleştirilmesine katkı sağlayacağını açıkladı.

Toronto Üniversitesi’nden Çin siyaseti uzmanı Lynette Ong “Hem Kanada hem Çin iyi niyet göstermek istiyor, bu nedenle her iki tarafın da bir şeyler vermesi gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Çin, geçen ağustos ayında Kanada kanola ithalatına yönelik ön anti-damping vergileri açıklamış, bu adım Ottawa’nın bir yıl önce Çin menşeli elektrikli araçlara gümrük vergisi getirmesiyle başlayan ticaret gerilimini tırmandırmıştı. Söz konusu vergiler, daha önce Kanada’nın en büyük kanola pazarı olan Çin’e ihracatı neredeyse tamamen durdurmuştu.

Ong, elektrikli araçlara yönelik tarifelerin eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde uygulamaya alındığını, ancak Kanada-ABD ilişkilerindeki son gerilimin ardından Washington’la tam uyumun Ottawa için artık öncelik olmaktan çıktığını söyledi.

Çin, ABD’nin ardından Kanada’nın ikinci büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. Kanada’nın en kalabalık eyaleti ve otomotiv merkezi olan Ontario’nun Başbakanı Doug Ford, Carney’e geri adım atmaması çağrısı yaparak, elektrikli araç tarifelerinin ancak Çin’in Ontario’da bir üretim tesisi açması halinde kaldırılması gerektiğini savundu.

Manitoba merkezli çiftçi örgütü Keystone Agricultural Producers’ın Başkanı Colin Hornby, ziyaret sırasında kanola tarifelerinin kaldırılmasını beklemediğini, ancak önümüzdeki haftalar ya da aylar içinde bir gelişme olabileceği konusunda umutlu olduğunu söyledi.

Kanada Asya Pasifik Vakfı Başkan Yardımcısı Vina Nadjibulla, yapay zekâ ve kritik mineraller gibi alanlarda Çin’le artacak iş birliğinin Kanada’nın ulusal güvenliğini riske atabileceği uyarısında bulundu. “Aşılmaması gereken net kırmızı çizgiler var.” dedi. (İLKHA)