ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (Immigration and Customs Enforcement-ICE), Homeland Security Act (İç Güvenlik Yasası) kapsamında 2003 yılında kuruldu. Amaç, göçmenlik yasalarının uygulanması, sınır aşan suçlarla mücadele ve ulusal güvenliği güçlendirmekti. George W. Bush yönetimi döneminde oluşturulan kurum, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) bünyesine bağlandı. Kuruluş amacı ulusal güvenlik olsa da, geçen yıllar içinde ICE özellikle düzensiz göçmenlere yönelik operasyonlarıyla ABD'nin en tartışmalı federal kurumlarından biri haline geldi.

Yetkileri yasalarla sınırlı olsa da uygulamaları sürekli mahkemelik oluyor

ICE'nin görev alanı göçmenlik yasalarının uygulanması, sınır aşan suçların soruşturulması ve kaçakçılıkla mücadeleyle sınırlı. ABD Anayasası ve federal mahkeme kararları gereği kurumun keyfi gözaltı yapması, makul şüphe olmadan kişileri durdurması veya yargı denetimini aşması mümkün değil. Buna rağmen yıllardır çok sayıda hukuk örgütü ve sivil toplum kuruluşu, ICE ajanlarının zaman zaman bu sınırları zorladığını, yanlış kişilerin gözaltına alındığını, yeterli hukuki süreç işletilmeden ailelerin parçalandığını ve bazı operasyonlarda anayasal hakların ihlal edildiğini somut bulgularla kanıtlıyor. Bu bulguların önemli bir bölümü federal mahkemelere taşınırken bazı davalarda hükümet aleyhine kararlar da verildi.

En ağır eleştiri gözaltı merkezlerindeki ölümler üzerine

ICE'ye yöneltilen en sert eleştirilerin başında gözaltı merkezlerindeki ölüm vakaları geliyor. Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Kamuoyuna yansıyan veriler, ICE'nin sistematik biçimde sivilleri öldürdüğünü göstermiyor; ancak insan hakları örgütleri, gözaltındaki ölümlerin önemli bölümünün yetersiz sağlık hizmeti, geciken müdahale, ihmaller ve aşırı kalabalık tesislerle bağlantılı olduğunu savunuyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) ve Physicians for Human Rights tarafından yayımlanan 2026 tarihli kapsamlı rapor, Trump'ın ikinci döneminin ilk 500 gününde ICE'ın elinde en az 52 kişinin öldüğünü, ölüm oranının son on yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ve mevcut denetim mekanizmalarının ciddi biçimde zayıfladığını gösteriyor. Raporda özellikle sağlık hizmetlerine erişim eksikliği ve şeffaflık yetersizliği ağır biçimde eleştiriliyor.

Şeffaflık tartışmaları güven sorununu derinleştiriyor

ICE'nin yalnızca operasyonları değil, bilgi paylaşımı politikaları da yoğun eleştirilerin hedefinde. İnsan hakları kuruluşları ve bazı medya kuruluşları, kurumun gözaltındaki ölümler hakkında Kongre'ye ve kamuoyuna geçmiş yıllara göre daha sınırlı bilgi verdiğini, ayrıntılı raporların geciktiğini veya özet hale getirildiğini belirtiyor. Bu durum, "hesap verebilirlikten uzaklaşma" ve "suçunu örtbas etmek için kasıtlı bilgi saklama" eleştirilerini güçlendirirken, bağımsız denetimin zorlaştığı yönündeki kaygıları da artırıyor.

Trump neden ICE'yi ısrarla savunuyor?

Trump ise tüm bu eleştirileri reddediyor. Trump'a göre ICE, yasa dışı göçle mücadelede ve kamu güvenliğinin korunmasında vazgeçilmez bir kurum. Başkanlık kampanyalarında "kitlesel sınır dışı" vaadini öne çıkaran Trump, bu politikanın uygulanabilmesi için ICE'nin bütçesinin artırılmasını, daha fazla personel alınmasını ve operasyon kapasitesinin genişletilmesini savundu. Siyasi analistler, Trump'ın ICE'ye verdiği güçlü desteğin temelinde hem seçim vaatlerini yerine getirme isteğinin hem de göç konusunu seçmen tabanını harekete geçiren en önemli siyasi araçlardan biri olarak görmesinin bulunduğunu değerlendiriyor. Trump'ın kişisel çıkarına ilişkin kesin bulguların ise somut bir şekilde kamuoyuna sunulmasının engellendiği düşünülüyor.

Hukuksuzluk bulguları yıllardır gündemde

ICE hakkında yıllardır gündeme gelen başlıca suçlar arasında uzun süreli gözaltılar, ailelerin birbirinden ayrılması, yetersiz sağlık hizmetleri, tesislerde kötü yaşam koşulları, yanlış kişilerin gözaltına alınması, mahkeme kararlarının geç uygulanması ve gözaltındaki kişilerin avukat erişiminde yaşadığı güçlükler bulunuyor. Özellikle Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), Human Rights Watch ve çok sayıda hukuk örgütü, kurumun bazı uygulamalarının ABD Anayasası ve uluslararası insan hakları standartlarıyla bağdaşmadığını belirtiyor. ICE ise bu bulguların önemli bölümünü reddederek tüm işlemlerin federal yasalar çerçevesinde yürütüldüğünü iddia ediyor.

Tartışmalar bitmiyor

Son yıllarda kamuoyu araştırmaları ve siyasi tartışmalar, ICE'nin ABD toplumunu keskin biçimde böldüğünü gösteriyor. Bir kesim kurumu ulusal güvenlik için vazgeçilmez görürken, kayda değer büyük bir kesim ise ICE'yi insan hakları ihlalleri, aşırı güç kullanımı ve yetersiz denetim nedeniyle sert biçimde eleştiriyor. Gözaltındaki ölüm vakalarının artması, şeffaflık tartışmaları ve mahkemelere taşınan çok sayıdaki dava, kurum üzerindeki baskıyı her geçen gün artırıyor. Destekçileri bunu "hukukun uygulanması" olarak tanımlarken, eleştirmenleri ise "güvenlik" gerekçesinin temel hak ve özgürlükleri aşındıracak ölçüde geniş yorumlandığını savunuyor. (İLKHA)