Yeni düzenleme, ülkede bugüne kadar kumar sektörüne yönelik getirilen en kapsamlı sıkılaştırmalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Buna göre lisanslı kumar işletmeleri artık yalnızca ulusal izin almakla kalmayacak, aynı zamanda faaliyet gösterecekleri şehir veya ilçeden yerel onay almak zorunda olacak. Böylece belediye başkanları ve yerel meclisler kumar salonlarının açılıp açılmaması konusunda belirleyici veto yetkisine sahip olacak.

Yetkililer, 200’den fazla yerleşim yerinin kumar işletmelerine yönelik tam yasak getirmeyi değerlendirebileceğini belirtiyor.

Romanya’da kumar sektörü son yıllarda hızla büyüdü. Ülke genelinde on binlerce slot makinesi ve bahis noktası açılırken özellikle başkent Bükreş’te kumar salonlarının sayısında dikkat çekici bir artış yaşandı.

Daha önce kumar salonları merkezi otoriteler tarafından onaylanıyor, şehir yönetimlerinin bu süreçte söz hakkı bulunmuyordu. Bu durum, özellikle okulların ve konut bölgelerinin yakınında kumar işletmelerinin hızla çoğalmasına rağmen yerel toplulukların müdahale edememesi yönünde eleştirilere yol açmıştı.

Romanya’yı Kurtarın Birliği Partisi milletvekili Diana Stoica, düzenlemenin mimarlarından biri olarak yeni sistemi şöyle değerlendirdi:

“Artık yerel yönetimler açık bir şekilde ‘evet’ ya da ‘hayır’ diyebilecek. Eğer izin verirlerse de bu işletmelerin tam olarak nerede ve hangi şartlarda faaliyet göstereceğine karar verebilecekler.”

Şimdiden en az dokuz şehir, kumar işletmelerine yönelik tam yasak planlarını gündeme aldı. Bunlardan biri ülkenin güneyindeki Slatina kenti.

Slatina Belediye Başkanı Mario De Mezzo, mevcut lisanslar sona erdiğinde şehirdeki tüm kumar salonlarını kaldırmayı planladığını söyledi.

“En basit çözüm bu işletmeleri tamamen şehirden kaldırmaktı. Bunlar toplum için zehir.”

Romanya’daki kumar sektörü milyarlarca avroluk bir pazar oluşturuyor. 2025 yılında sektörün devlete ödediği vergilerin yaklaşık 1 milyar avroya ulaştığı belirtiliyor. Buna rağmen resmi denetimler, milyonlarca avroluk vergi gelirinin tahsil edilmediğini ortaya koydu.

Uzun yıllar boyunca devlet gelirleri, kumar sektörüne ciddi kısıtlamalar getirilmemesinin başlıca gerekçelerinden biri oldu. Ancak düzenleme savunucuları ekonomik kazancın ağır bir toplumsal maliyet yarattığını savunuyor.

Milletvekili Stoica’ya göre kumar bağımlılığı yalnızca ekonomik değil aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı sorunu.

“Kumar bağımlılığı, tüm bağımlılıklar arasında en yüksek intihar oranına sahip. Buna rağmen Romanya devleti son 20 yılda bu sektörün kontrolsüz şekilde büyümesine izin verdi.”

Stoica, eski düzenlemenin kumar işletmelerine diğer iş kollarına kıyasla daha fazla kolaylık sağladığını da vurguladı:

“Bir çiçekçi dükkânı açmak isteseniz belediyeden izin almanız gerekiyordu. Kumar salonları için ise böyle bir zorunluluk yoktu.”

Yıllar boyunca vatandaşlardan ve sivil toplum kuruluşlarından gelen şikâyetler, siyasi baskının artmasına neden oldu.

Stoica, durumu şöyle anlattı:

“İnsanlar bize sürekli yazıyor. Bağımlılık yüzünden etkilenen aileler var. Biz de bu mesajları yasaya dönüştürdük.”

Bükreş’te düzenlenen bir basın toplantısında konuşan Stoica, arkasındaki bir apartmanın zemin katında altı ayrı bahis dükkânı bulunduğunu ve bunların birkaç okulun hemen yanında yer aldığını belirtti.

“Burası Las Vegas değil. Yıkıcı makinelerin bu kadar yoğunlaşması insanların yaşadığı mahallelerin ortasında gerçekleşiyor.”

Bükreş Belediye Başkanı Ciprian Cucu ise şehir genelinde bir yasak kararı almadan önce yerel meclisle görüşmesi gerektiğini söyledi. Cucu, kumar işletmelerinin tamamen yasaklanması yerine belirli bölgelerle sınırlandırılmasının da seçenekler arasında olduğunu ifade etti.

Romanya parlamentosu ayrıca kumara yönelik ek kısıtlamaları da tartışıyor. Öneriler arasında:

Kumar salonlarına 21 yaş altının girişinin yasaklanması

Sabah 06.00 ile gece yarısı arasında çevrim içi kumar reklamlarının sınırlandırılması

Kayıpların beyan edilen gelirin %10’u ile sınırlandırılması

Çocukları hedef alan reklamların kısıtlanması

gibi önlemler yer alıyor.

Ülkenin medya düzenleyicisi geçen yıl ayrıca ünlülerin ve sosyal medya fenomenlerinin kumar reklamlarında yer almasını yasakladı.

Slatina Belediye Başkanı De Mezzo, şehir genelinde kumar yasağı kararı alma sürecinin toplumda gördüğü sonuçlardan etkilendiğini söyledi.

“Bu işletmelerin insanların hayatları üzerindeki yıkıcı etkisini gördük. Aileler parçalanıyor ve çocuklar, ebeveynleri maaşlarını slot makinelerinde kaybettiği için aç uyumak zorunda kalıyor.”

De Mezzo’nun verdiği örneklerden biri, Slatina’da yaşayan 27 yaşındaki bir gencin kumarda büyük paralar kaybettikten sonra intihar etmesi oldu.

“İşte o an bu kumar salonlarının ortadan kalkması gerektiğine karar verdim.”

Belediye başkanı ayrıca kumar salonlarının kapanmasıyla şehirlerin gelir kaybedeceği yönündeki eleştirileri de reddetti.

“Eğer tek bir hayatı kurtarmak için üç sokağın asfaltını gelecek yıla ertelemek gerekiyorsa, buna değer.” (İLKHA)