Son yıllarda airfryer adıyla bilinen hava fritözleri milyonlarca evde mutfağın vazgeçilmezi haline geldi. Bu küçük cihazlar, geleneksel kızartma ve fırınlama yöntemlerine göre yemekleri daha kısa sürede pişirebiliyor.

Az yer kaplaması ve kullanım kolaylığı da kullanıcıların ilgisini artırıyor. Ancak son dönemde yapılan bilimsel değerlendirmeler, bu pişirme aletlerinin tamamen risksiz olmadığına işaret ediyor.

Bazı uzmanlar, derin yağda kızartmaya kıyasla daha az yağ kullanıldığı için daha sağlıklı bir alternatif olabileceğini söylüyor. Ancak yapılan araştırmalar ve bilimsel bulgular, yüksek sıcaklıkta pişirmenin bazı potansiyel riskler doğurabileceğini ortaya koyuyor.

Potansiyel sağlık riskleri

Besin değerinde kayıp: Yüksek sıcaklıkta pişirme, vitamin ve protein gibi bazı besin öğelerinin azalmasına yol açabiliyor.

Kanserojen maddeler: Yüksek ısıda kızartılan yiyeceklerde akrilamid ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH’lar) gibi kanserojen bileşikler oluşabiliyor. Bu durum özellikle nişastalı ve et ürünlerinde gözlemleniyor.

İleri glikasyon ürünleri (AGE): Hızlı ve yüksek ısıda pişirme, AGE adı verilen bileşiklerin oluşumunu artırıyor. Bu maddeler, diyabet, inflamasyon ve erken yaşlanma gibi sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

Oksidatif stres: Isıya dayanıklı yağların yüksek sıcaklıkta okside olması vücutta oksidatif stresi tetikleyebilir.

Sindirim hassasiyeti: Yüksek ısıda pişirilen yiyecekler, özellikle sindirim veya dolaşım sistemi hassasiyeti olan kişilerde rahatsızlık oluşturabilir.

Buna ek olarak, bazı airfryer modellerinde kullanılan plastik ve kaplama malzemelerin yüksek sıcaklıkta kimyasal salınıma yol açabileceği de belirtiliyor.

Airfryer mı, Fırın mı?

Geleneksel fırınlama, besinleri daha düşük sıcaklıkta ve uzun sürede pişirerek vitamin ve protein kaybını minimize edebiliyor. Airfryer ise kısa sürede pişirme avantajı sunsa da yüksek ısı prensibi nedeniyle bazı besin değerlerini azaltabiliyor.

Uzmanlar, özellikle sık kullanımda fırının daha sağlıklı bir seçenek olabileceğini vurguluyor.

Nasıl daha güvenli kullanılır?

Uzmanlar, airfryer’ın bilinçli ve dikkatli kullanımını öneriyor:

Yüksek sıcaklıkta pişirmeden kaçınmak,

Silikon veya plastik kaplar yerine güvenli malzemeler tercih etmek (örneğin PFAS içermeyen sepetler),

Patates gibi nişastalı gıdaları pişirmeden önce suya yatırarak akrilamid oluşumunu azaltmak,

Cihazı her gün kullanmamak, kullanım sıklığını sınırlamak,

Pişirme sırasında fazla yağ kullanmamak,

Donmuş ürünler yerine taze sebze ve etleri pişirmek,

Cihazı hasarlı kaplamalarla kullanmamak. (İLKHA)