Hastalığın ilk evrelerinde fark edilemeyen küçük belirtilere neden olan ve bu nedenle genellikle geç teşhis edilen akciğer kanserinin 15 yaygın belirtisini derledik...

Akciğer kanseri en yaygın ve ciddi kanser türlerinden biridir. Genel olarak, akciğer kanserine neden olan tümör ilk aşamalarda rahatsızlıklara neden olmaz, ancak hastalık ilerledikçe kalıcı öksürük ve balgamda kan izleri gibi belirtiler ortaya çıkar.

Akciğerlerden kaynaklanan kansere birincil (primer) akciğer kanseri denir. Vücudun başka bir bölgesinde gelişen ve akciğerlere yayılan kanser ise ikincil (sekonder) akciğer kanseri denir.

Geliştikleri hücre tipine göre sınıflandırılan iki farklı birincil akciğer kanseri türü vardır. Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri, en yaygın olanıdır (vakaların yaklaşık 80'i) ve sırayla üç ana tipe ayrılır: skuamöz hücreli karsinom, adenokarsinom ve büyük hücreli karsinom.

Küçük hücreli akciğer kanseri ise küçük hücreli olmayan akciğer kanserinden çok daha hızlı bir büyümeye ve genellikle daha şiddetli bir prognoza sahiptir.

Akciğer kanseri esas olarak ileri yaşlarda gelişir. 40 yaş altında nadirdir ve en çok etkilenen 70-74 yaş grubunda görülür.

Hiç sigara içmemiş kişiler de akciğer kanserine yakalanabilse de, sigara içmek akciğer kanserinin önde gelen nedenidir, vakaların yüzde 85'inden fazlası sigara nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Bu durum, her sigara içildiğinde düzenli olarak solunan farklı toksik maddelerden kaynaklanmaktadır.

Risk, içilen sigara miktarı ve sigara içme alışkanlığının süresi ile artar. Sigara içenlerin içmeyenlere göre riski 15 kat artar ve ağır sigara içicilerinde bu risk 20-25'e ulaşır.

Akciğer kanseri olan kişiler kanserin tipine, hastalığın evresine ve genel sağlık durumlarına göre farklı tedavilerden geçerler. Hastalığın tanısı erken evrelerde yapılırsa, yani tümör hala çok küçük bir alanla sınırlıysa ameliyat düşünülebilir. Daha sık olarak, kemoterapi ve ilaçlarla birlikte radyoterapi ve ilaç tedavisinin bir kombinasyonu kullanılır, çünkü çoğu zaman tanı anında tümör genişlemeye başlamıştır ve sonuç olarak cerrahi artık etkili tedavi olarak kabul edilemez.

Akciğer kanseri, hastalık akciğerlere veya vücudun diğer bölgelerine yayılana kadar genellikle belirtilere neden olmaz. Bu nedenle genellikle geç evrelerde teşhis edilir. Hayatta kalma oranları, kanserin teşhis edildiği sırada yayılmasına bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Bu nedenle erken teşhis, çok önemlidir.

Akciğer kanseri erken evrelerinde genellikle belirtilere neden olmaz, ancak hastalık ilerledikçe kendini göstermeye başlar.

Yaygın belirtiler şunlardır:

- 2 ila 3 hafta içinde geçmeyen öksürük,

- Kötüleşen kalıcı öksürük,

- Sık görülen veya bir süre sonra tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları,

- Solunum sisteminden gelen salgılarda kan varlığı,

- Derin nefes alırken veya öksürürken göğüs ağrısı,

- Nefes darlığı,

- Kalıcı yorgunluk, halsizlik,

- İştah kaybı veya sebepsiz kilo kaybı,

- Parmakların görünümündeki değişiklikler, özellikle kavisli ve şişmiş ekstremiteler,

- 38°C veya daha yüksek ateş,

- Yutma zorluğu veya yutma sırasında ağrı,

- Solunum güçlükleri,

- Ses kısıklığı,

- Yüz ve boyun şişmesi,

- Kalıcı göğüs veya omuz ağrısı.

Akciğer kanseri, en yüksek ölüm oranına sahip kanser olarak kabul edilir. Ancak vakaların büyük bir bölümünü sigaranın oluşturduğu düşünüldüğünde bunu önlemek mümkündür.

Tüm sigara içenler (pasif içiciler dahil) akciğer kanseri için risk altındadır. Sigara ile hastalık arasında bir doz-etki ilişkisi vardır. Yani, ne kadar çok sigara içerseniz, akciğer kanserine yakalanma riskiniz o kadar artar.

Asbest, radon ve ağır metaller gibi kimyasal kanserojenlere maruz kalanlar da risk altındadır. Hava kirliliği, ailede akciğer kanseri öyküsü, önceki akciğer hastalıkları veya akciğerleri etkileyen radyasyon tedavisi gibi diğer faktörler nedeniyle de risk artar.

Akciğer kanserini önlemede ilk ve en önemli adım kuşkusuz sigarayı bırakmaktır. Sigara içmiyorsanız, kendinizi mümkün olduğunca az pasif içiciliğe maruz bırakmaya çalışın.

Mesleğe ilişkin risk faktörlerine karşı da (asbest, radon, ağır metaller gibi kimyasal kanserojenlere maruz kalma) tüm önleyici tedbirleri alın.

Düzenli egzersiz yapın ve akciğerlerinizin sağlıklı kalmasına yardımcı olabilecek vitamin ve mineraller açısından zengin meyve ve sebzeleri günlük olarak yiyin.

Sigarayı bırakırsanız, risk 10-15 yıl içinde kademeli olarak azalır ve hiç sigara içmemiş olanlara eşit olur.