Anayasa Mahkemesi, 11 Aralık 2025 tarihinde E.2025/155 sayılı dosyada, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 103'üncü maddesinde yer alan "…motorlu bisiklet…" ibaresine yönelik itiraz başvurusunu karara bağladı. Mahkeme, söz konusu ibarenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine karar verdi.

İtirazın konusu

Kuralda, motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi olduğu düzenleniyor. Buna göre motorlu bisikletler, 2918 sayılı Kanun’daki işleten sorumluluğu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası rejimi dışında tutuluyor.

Başvuruda hangi iddialar yer aldı?

Başvuruda özetle; motorlu bisikletlerin karıştığı kazalarda yalnızca sürücülerin sorumluluğuna gidilebildiği, bu araçları işletenlerin ticari kazanç elde etmelerine rağmen meydana gelen zararlardan sorumlu tutulmadıkları, ayrıca zorunlu mali sorumluluk sigortası hükümlerinin uygulanmaması nedeniyle zarar görenlerin sigortacıya başvuramadığı belirtildi. Diğer motorlu araçların verdiği bedensel zararların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmasına karşın motorlu bisiklet kazalarında yaralananların sağlık giderlerinin karşılanmadığı ifade edilerek düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürüldü.

Mahkemenin değerlendirmesi

Mahkeme, 2918 sayılı Kanun’da motorlu taşıt işletilmesinin "tehlikeli faaliyet" olarak kabul edildiğini ve bu nedenle işleten için tehlike sorumluluğu ile zorunlu mali sorumluluk sigortası öngörüldüğünü hatırlattı. Buna karşılık kanun koyucunun, belirli bir motor gücü ve hıza ulaşmayan motorlu bisikletler bakımından aynı rejimi öngörmemesinin takdir yetkisi kapsamında olduğunu belirtti. Kararda, motorlu bisiklet kazalarında sürücünün kusuru bulunması hâlinde zararların 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca talep edilebileceği vurgulandı. Ayrıca aynı Kanun’un 71'inci maddesi kapsamında, önemli ölçüde tehlike arz eden bir işletmenin faaliyetinden doğan zararlar bakımından işletme sahibi ve işletenin müteselsil sorumluluğunun da söz konusu olabileceği ifade edildi. Mahkeme; ayırt etme gücü bulunmayanların verdiği zararlar, adam çalıştıranın sorumluluğu ve ev başkanının sorumluluğu gibi diğer hukuki sorumluluk rejimlerinin de motorlu bisiklet kazalarında uygulanabileceğine dikkat çekti.

Sonuç

Yüksek Mahkeme, motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun 2918 sayılı Kanun kapsamı dışında bırakılarak genel hükümlere tabi tutulmasının, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı ile mülkiyet hakkı yönünden devletin pozitif yükümlülüklerine aykırılık oluşturmadığına karar verdi. Bu gerekçelerle itiraz reddedildi. (İLKHA)