Son haftalarda Portekiz'i kasıp kavuran bir dizi güçlü Atlantik fırtına sistemi, en az 14 kişinin ölümüne, yüzlerce kişinin yaralanmasına veya yerinden edilmesine ve altyapıda geniş çaplı hasara yol açtı.

Meteoroloji servisleri tarafından Kristin ve Leonardo olarak adlandırılan fırtınalar, ülkenin büyük bir bölümünde, özellikle de Portekiz'in orta kesimlerinde sel, toprak kayması, elektrik kesintileri ve ulaşım aksamalarına neden oldu.

Bunun üzerine hükümet, etkilenen hane halkları, şirketler ve yerel yönetimler için 2,5 milyar euroya (2,95 milyar ABD doları) kadar varan bir destek paketi açıkladı.

İspanya'da Leonardo fırtınasının getirdiği şiddetli yağmurlar, ülkenin güney kesiminde 3.000 ila 5.000 kişinin tahliyesine neden oldu.

Fırtına, Endülüs ve Ektremadura'nın bazı bölgelerinde nehirlerin taşmasına, okulların kapanmasına, ulaşımın yaygın şekilde aksamasına ve çoğu demiryolu seferinin askıya alınmasına neden oldu.

Portekiz Deniz ve Atmosfer Enstitüsü'ne (IPMA) göre, aşırı hava olayları, Atlantik'teki alçak basınç sistemlerinin hızlı bir şekilde birbirini izlemesi ve Portekiz'i kış fırtınalarından genellikle koruyan yarı kalıcı antisiklon olan Azorlar Yüksek Basınç Sistemi'nin alışılmadık derecede zayıf ve yer değiştirmiş olmasıyla meydana geldi.

Lizbon Üniversitesi'nde görevli iklim bilimci Pedro Matos Soares, bu kış görülenlere benzer fırtına dizilerinin Portekiz'in subtropikal ve orta enlem bölgeleri arasındaki geçiş ikliminde nispeten nadir olduğunu ancak emsalsiz olmadığını söyledi.

Almanya

Güney Avrupa'da art arda şiddetli yağmur ve fırtınalı hava yaşanırken, orta ve kuzey Avrupa'nın birçok bölgesinde de şiddetli soğuk, yoğun kar yağışı ve buzlu yağmur etkili oldu.

Almanya'da aşırı kış hava koşulları ülkenin kuzeydoğu kesiminde çok sayıda trafik kazasına neden oldu.

Polis, buzlu yollarda çok sayıda kaza meydana geldiğini, Berlin çevresindeki otoyollarda da bazı bölümlerin geçici olarak kapatıldığını bildirdi. Brandenburg eyaletinde meydana gelen bir çarpışmada onlarca kişi yaralandı ve yaşlı bir kadın hayatını kaybetti.

Buzlanma nedeniyle daha geniş çaplı aksamalar da yaşandı. Bazı şehirlerde toplu taşıma hizmetleri askıya alındı, Almanya'nın kuzeybatısındaki bazı bölgelerde okullar kapatıldı ve Berlin ile Hannover arasındaki demiryolu seferleri etkilendi.

Romanya ve Baltık ülkeleri

Romanya'da soğuk hava dalgası, kar yağışı ve buzlu yağmur için kırmızı uyarı verildi; sıcaklığın eksi 15 dereceye, kar örtüsünün ise 15 cm'ye düşmesi bekleniyor.

Baltık kıyısı boyunca, Estonya ve Letonya yıllardır yaşanan en soğuk kışlardan birini geçirdi. Estonya'da bazı adalar son on yılın en kötü buz koşullarıyla karşı karşıya kaldı; feribot seferleri durdu ve sakinler temel ihtiyaç maddelerinin teslimatı için hovercraft veya arazi araçlarına güvenmek zorunda kaldı.

Letonya, bu hafta sonu son 12 yılın en şiddetli soğuk hava dalgasıyla karşı karşıya kaldı; Letonya'nın güneydoğusundaki Daugavpils şehrindeki bir hava istasyonu -32 derece Celsius sıcaklık kaydetti.

Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre, Arktik üzerinde meydana gelen ani ve büyük bir stratosferik ısınma olayı, kutup girdabının önemli ölçüde zayıflamasına neden olarak, Arktik hava kütlesinin kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika'ya girmesine zemin hazırladı.

Kutup girdabı, Dünya'nın kutuplarına yakın stratosferde bulunan, geniş ve sürekli bir düşük basınçlı, soğuk, girdaplı hava alanıdır. Kış aylarında güçlenerek, soğuk Arktik havasını içeride tutan bir bariyer görevi görür.

Ancak, ani stratosferik ısınma gibi faktörler tarafından zayıflatıldığında veya bozulduğunda, girdap kararsız hale gelebilir ve soğuk havanın Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Asya gibi orta enlem bölgelerine yayılmasına izin verebilir. (İLKHA)