Sosyal medya diyetleri ve bilgi kirliliği ile ilgili İLKHA mikrofonuna konuşan Beslenme Uzmanı Edibe Çelik, önemli açıklamalarda bulundu.

Popüler olan her diyet sağlıklı olmadığını ve çoğunun bilimsel temellere dayanmadığını belirten Çelik, sosyal medyada yaygın olarak görülen ve kısa sürede hızlı kilo kaybı vadeden diyetlerin insan sağlığına ciddi risk teşkil ettiğini söyledi.

Sosyal medyada uzman olmayan kişilerin verdiği beslenme önerileri özellikle gençler üzerinde fizyolojik ve psikolojik etkiler oluşturabildiğine dikkat çeken Çelik, özellikle gençler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade etti.

Çelik, "Popüler olan her diyet sağlıklı değildir. Bunlar bilimsel temellere dayanmaz. Sosyal medyada çok yaygın olarak görülen su orucu, kısa sürede hızlı kilo kaybı vadeden diyetler aslında insan sağlığına risk teşkil etmektedir. Bu tarz diyetlerin önüne geçmeliyiz." dedi.

"Kısa sürede kilo verme diyetleri ne yazık ki oldukça risk teşkil etmekte"

Çelik, detoks diyet gruplarının sosyal medyadaki yanılgılar üzerinden uzun süre devam ettirildiği takdirde uzun vadede karaciğer ve böbrek hasarına neden olabileceğini belirterek, "Detoks, vücuttaki zararlı maddelerin uzaklaştırılması anlamına gelir. Yani vücudun kendini toksinlerden arındırması işlemidir. Bu süreci vücut doğal olarak karaciğer, böbrekler, bağırsaklar ve deri aracılığıyla gerçekleştirebilmektedir. Bunlar için ekstradan takviye, besinsel karışımlar, bitkisel içecekler tüketmemiz gerekli değildir. Aslında biz bu doğal olan sürece yeterli uyku düzeniyle, dengeli beslenmeyle ve fiziksel aktiviteyle doğal olarak destekte bulunabiliriz. Detoks diyetleri bize sosyal medya üzerinden maalesef yanlış anlatılıyor; detoks kısa sürede hızlı kilo verme değil, insan vücudunun doğal bir süreci olan toksinlerden arındırma işlemidir. Kısa sürede kilo verme diyetleri ne yazık ki oldukça risk teşkil etmekte ve detoks diyet olarak adlandırılan diyet grupları, sosyal medyadaki yanılgılar uzun süre devam ettirilirse uzun vadede karaciğer ve böbrek hasarına neden olabilecektir." şeklinde konuştu.

Bilimsel temeli olmayan diyetlere de değinen Çelik, "Öncelikle bilimsel temeli olmayan diyetlerle karşılaştığımızda, bir diyet modeli geldiğinde onun kaynağını araştırmalıyız. Bu diyet modeli bir uzman tarafından mı bize belirtiliyor? Herhangi bir kamu kuruluşu tarafından destekleniyor mu? Bilimsel temeli var mı? Bunlara dikkat edilirse bu süreci de sağlıklı tamamlamış oluruz." dedi.

"Kısa sürede hızlı kilo kaybı çoğu zaman bir sağlık değil, bir risktir"

Çelik, kısa sürede hızlı kilo verme vaadiyle sunulan programların sağlık açısından oluşabilecek risklere vurgu yaparak, "Kısa sürede hızlı kilo kaybı çoğu zaman bir sağlık değil, bir risktir. Ancak en büyük risk aslında bir diyet listesinin herkese uygulanabilir olmasını düşünmektir. Bu tarz diyetler sarcopeni denilen kas kayıplarına, vitamin ve mineral eksikliklerine ve bunların yanı sıra metabolizmanın yavaşlamasına neden olabilir. Evet, çok hızlı sonuç alınıyor, çok hızlı kilo veriliyor, inceliyoruz ama bu kiloyu yağdan mı verdik, kastan mı verdik, sıvımız mı azaldı bunu bilmiyoruz, bilinçsizce ilerliyoruz. Bunun dışında metabolizma da yavaşladığı için ileri süreçte diyet bırakıldığı zaman tekrar iki katı, üç katı olarak kilo almaya devam ediyoruz. Buna da 'yoyo sendromu' diyoruz." ifadelerini aktardı.

"Sosyal medyada bilgi çok hızlı yayılıyor ancak her bilgi doğru anlamına gelmez"

Uzman olmayan kişilerin verdiği beslenme tavsiyelerinin özellikle gençleri etkilediğini belirten Çelik, "Takipçi sayısı uzmanlık anlamına gelmez. Sosyal medyada uzman olmayan kişilerin verdiği beslenme önerileri özellikle gençler üzerinde fizyolojik ve psikolojik etkiler oluşturabilmekte. Maalesef gençler üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Sürekli mükemmel beden görüntülerine maruz kalan gençlerde zamanla yanlış beden algısı gelişiyor ve bu durum kendilerini yalnız hissetmelerine ve beden algılarının değişmesine neden olabiliyor. Buna bağlı olarak yanlış beden algısı geliştiren gençler ileri süreçlerde yetersiz beslenme alışkanlıkları, duygusal yeme, yeme bozuklukları gibi psikolojik ve diyetle ilişkili hastalıkların meydana gelmesine sebep olabiliyor. Bunun dışında gençler büyüme ve gelişme döneminde oldukları için aslında yeterli beslenmeye ihtiyaç duymaktadır. Ciddi vitamin, mineral eksiklikleri, protein, karbonhidrat ve yağ metabolizmalarının bozulması ileri süreçte metabolik hastalıklara ve hormonal bozukluklar gibi ciddi sağlık sorunlarına sebebiyet verebilmektedir. Sosyal medyada bilgi çok hızlı yayılıyor ancak her bilgi doğru anlamına gelmez. Bu nedenle özellikle sağlık konularında kaynağın güvenilirliği mutlaka sorgulanmalıdır." ifadelerini kullandı.

"Sağlıklı kilo kontrolü tek bir besin veya kürle değil, dengeli bir yaşam alışkanlığıyla sağlanır"

Çelik, internette dolaşan "mucize besin", "yağ yakan kür" gibi iddiaların doğruluğu hakkında konuşarak, "Tek bir besin mucize oluşturmaz. Bizim kür olarak adlandırdığımız karışımlar aslında vücudun işleyişini desteklemek, metabolizmayı güçlendirmek amacıyla kullanılan karışımlardır. Kürler, vücudun doğal işleyişini desteklemek için tamamlayıcı bir araç olarak kullanılmaktadır. Ancak ne yazık ki sosyal medya algısı bu kürlerle hızlı kilo verilebileceğini ya da mucize bir diyet veya besin olabileceğini vurgulamaktadır. Yağ yakıcı veya mucize olarak tanımlanan besinlerin çoğu bilimsel olarak kanıtlanmış değildir. Sağlıklı kilo kontrolü tek bir besin veya kürle değil, dengeli ve düzenli bir yaşam alışkanlığıyla sağlanır. Bu tür iddiaların güvenilir bilimsel kaynaklarla desteklenip desteklenmediği de mutlaka kontrol edilmelidir." dedi.

"Sağlıklı beslenme bir trend ya da mucize diyet meselesi değildir"

Son olarak vatandaşlara uyarı ve tavsiyelerde bulunan Çelik, şu ifadelere yer verdi:

"Vatandaşlar beslenme konusunda bilgi edinirken, kaynağın güvenilirliğini mutlaka sorgulamalıdır. Bilginin bilimsel kaynaklara dayanıp dayanılmadığına bakılmalı, içeriği paylaşan kişinin uzmanlık alanı özellikle kontrol edilmelidir. Sağlıkla ilgili konularda sosyal medya yerine mutlaka uzman desteği alınmalıdır. Çok hızlı sonuçlar vadeden diyetlere de şüpheyle yaklaşılmalıdır. Bunun dışında yanlış beslenme ve yanlış bilgiye ulaşım sağlandığı takdirde beslenme kaynaklı kronik hastalıkların artmasına da sebebiyet vereceği için sağlık sistemine de ekstradan yük oluşturur. Sağlıklı beslenme bir trend ya da mucize diyet meselesi değildir. Önemli olan sürdürülebilir ve dengeli bir beslenme düzenidir. Sosyal medyada görülen her öneri uygulanmamalı, kişiye uygun beslenme planı mutlaka bir uzman tarafından hazırlanmalıdır." (İLKHA)