193 üyeli BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu 8 Eylül'de açılmıştı. Liderlerin ve üst düzey temsilcilerin katıldığı Genel Görüşme ise 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek. BM'ye göre yaklaşık 130 devlet ve hükümet başkanının Genel Görüşme haftasına yüz yüze katılması bekleniyor.

Erdoğan Genel Kurul'a 16'ncı kez hitap edecek

Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil edeceği Genel Görüşme'nin ilk gününde Erdoğan'ın dördüncü sırada kürsüye çıkması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu'na 16'ncı kez hitap edecek.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Erdoğan'ın 22 Eylül'de Genel Kurul'a hitap edeceğini ve ziyareti kapsamında BM Genel Sekreteri ile farklı ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştireceğini bildirdi.

Erdoğan'ın konuşmasında Gazze başta olmak üzere bölgesel gelişmeler ve uluslararası meseleler konusunda Türkiye'nin mesajlarını gündeme getirmesi bekleniyor. İletişim Başkanı Burhanettin Duran da Erdoğan'ın Gazze'den dünyanın farklı bölgelerindeki krizlere kadar adalet çağrısını Genel Kurul kürsüsüne taşıyacağını açıkladı.

Genel Görüşme'nin geleneksel açılış sıralamasında ilk konuşmayı Brezilya yapacak, ardından ev sahibi ABD söz alacak. Bu uygulama 1955'ten bu yana sürdürülen bir gelenek olarak devam ediyor.

Gündemin merkezinde küresel krizler var

81. oturumun ana teması, BM Genel Kurulu Başkanı ve Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman'ın belirlediği "Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler" olarak açıklandı. Rahman, oturumun çalışmalarını barış ve güvenlik, kalkınma, iklim, haklar ve korunma, kapsayıcı teknoloji ile çok taraflı sistemin yenilenmesi gibi altı başlık etrafında şekillendirmeyi planlıyor.

BM'nin resmi programına göre yüksek düzeyli hafta kapsamında kalkınma hakkının 40'ıncı yılı, iklim eylemi ve adil dönüşüm, deniz seviyesinin yükselmesi, salgınlara hazırlık ve müdahale kapasitesi ile ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele gibi başlıklarda özel toplantılar da yapılacak.

Liderlerin Genel Kurul kürsüsündeki konuşmalarında ise devam eden savaşlar ve bölgesel krizlerin yanı sıra iklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma, kalkınma finansmanı, yapay zekâ ve teknolojik dönüşüm, küresel sağlık, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik konularının gündeme gelmesi bekleniyor.

Gazze ve bölgesel çatışmalar gündemde

Genel Kurul haftasında Gazze'deki durumun yanı sıra İran çevresindeki gerilimler, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliği, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan'daki çatışmalar ve insani kriz ile Myanmar ve Haiti'deki gelişmelerin de diplomatik temaslarda ele alınması bekleniyor.

Liderlerin resmi görüşmelerin yanı sıra New York'ta gerçekleştireceği ikili temaslar da haftanın önemli diplomatik gündemlerinden birini oluşturacak. Erdoğan da Genel Kurul toplantıları öncesinde Gürcistan Başbakanı Irakli Kobakhidze, Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, Kosova Başbakanı Albin Kurti ve Kuveyt Veliaht Prensi Şeyh Sabah el-Halid es-Sabah ile görüşmeler gerçekleştirdi.

Guterres son kez Genel Kurul haftasında

Genel Kurul'un 81. oturumu, görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres açısından da son yüksek düzeyli Genel Görüşme olacak. Guterres'in görev süresinin sona ermesinin ardından yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor.

Guterres'in son Genel Görüşme sürecinde çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi, BM'nin değişen küresel koşullara uyarlanması ve uluslararası sorunların çözümünde diyaloğun sürdürülmesi mesajlarını öne çıkarması bekleniyor.

81. oturum kapsamında bir sonraki BM Genel Sekreteri'nin seçilmesine ilişkin süreç de devam ediyor. BM Genel Kurulu Başkanı Khalilur Rahman, yeni genel sekreterin belirlenmesi sürecinin 80. ve 81. oturumlara yayılan önemli çalışmalardan biri olduğunu belirtiyor. (İLKHA)