Uzmanlara göre Bingöl balını diğer ballardan ayıran en önemli unsur, bölgenin biyolojik çeşitliliği. Yapılan araştırmalarda Bingöl’de yaklaşık 1700 bitki türü ve 300’e yakın endemik tür bulunduğu, bunların 200’den fazlasının arılar için nektar kaynağı olduğu belirtiliyor.

Balın içeriğinde ise 117 farklı bitki poleni tespit edilirken; özellikle kantaron, geven, üçgül ve peygamber çiçeği gibi bitkiler balın karakteristik kimliğini oluşturuyor.

Uzmanlar, bu çeşitliliğin Bingöl balına hem yoğun aroma hem de yüksek besin değeri kazandırdığını vurguluyor.

Bingöl balı, 2024 yılında Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret (GI) tescili alarak Türkiye’nin AB tarafından tescillenen ilk balı olma unvanını kazandı.

Bu gelişme, ürünün sadece yerel değil uluslararası düzeyde de güvenilir ve kaliteli olduğunun tescili olarak değerlendiriliyor.

Araştırmalara göre Bingöl balı; düşük nem oranı, yüksek fruktoz ve glikoz içeriği ve zengin polen yapısı gibi kriterlerle Türk Gıda Kodeksi standartlarının da üzerinde kalite değerlerine sahip.

Bingöl’ün sanayileşmeden uzak yapısı, bal üretiminde önemli bir avantaj sağlıyor. Yapılan analizlerde bal örneklerinde antibiyotik kalıntısına rastlanmaması, ürünün doğallığını ortaya koyuyor.

Ayrıca arıcılık faaliyetleri, bölge halkı için önemli bir geçim kaynağı olmaya devam ediyor. TÜİK verilerine göre 2024 yılında Bingöl’de:

1.179 arıcılık işletmesi

1.445 ton bal üretimi

44 ton balmumu üretimi gerçekleştirildi.

Üniversiteler tarafından yapılan çalışmalarda Bingöl balının fizikokimyasal özellikleri detaylı şekilde inceleniyor. Analizlerde:

Nem oranının düşük,

Diastaz ve enzim değerlerinin yüksek,

HMF değerlerinin kalite sınırları içinde olduğu tespit edildi.

Bunun yanı sıra DNA barkodlama gibi yeni nesil yöntemlerle balın botanik kökeni doğrulanarak taklit ürünlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Araştırmalar, Bingöl’de arıcılığın düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir gelir kaynağı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle modern kovan kullanımıyla verimliliğin artırılabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, doğru destek politikalarıyla Bingöl balının:

İhracat potansiyelinin artırılabileceğini

Kırsal kalkınmada önemli rol oynayabileceğini

Türkiye markasına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor

Bingöl’de arıcılık faaliyetleri genellikle mart ayında çiçeklenmeyle başlayıp Ağustos ayında hasatla sona eriyor.

Yüksek rakımlı yaylalarda yapılan üretim, balın; doğal, katkısız, polifloral (çok çiçekli) ve zengin aromalı olmasını sağlıyor.

Uzmanlara göre Bingöl balı, sahip olduğu coğrafi işaret, bilimsel doğrulama ve doğal üretim avantajlarıyla küresel pazarda önemli bir marka olma potansiyeline sahip.

Özellikle son yıllarda yürütülen projeler ve kalite analizleri, ürünün hem iç pazarda hem de uluslararası arenada daha güçlü bir konuma ulaşmasını hedefliyor.

Yüzyıllardır süregelen geleneksel üretim ile modern bilimsel çalışmaların birleştiği Bingöl balı, yalnızca bir gıda ürünü değil; aynı zamanda bölgenin doğal mirası ve ekonomik gücü olarak öne çıkıyor.

Artan uluslararası tanınırlık ve kalite standartlarıyla Bingöl balının, önümüzdeki yıllarda dünya bal piyasasında daha fazla söz sahibi olması bekleniyor. (İLKHA)