• BIST 100

    16345,82%-0,38
  • DOLAR

    43,59% 0,14
  • EURO

    51,55% 0,32
  • GRAM ALTIN

    6942,91% 3,14
  • Ç. ALTIN

    11654,37% 0,11

Duderya köyünün tarihçesi

02 Ekim 2022, Pazar 20:09
02 Ekim 2022, Pazar 20:09
Duderya köyünün tarihçesi
  • Dinle
  • A+
    Buyut
  • A-
    Kucult

Duderya köyünün tarihçesi

Duderya köy merkezi; Kele Mezrası, Şikeftıya, Kulpik mezraları tarih öncesi dönemlerden beri insan topluluklarının yaşam alanı olarak benimsediği, yerleştiği, kültür ve medeniyet yarattığı, Devlet, Beylik, Mirlik kurduğu tarihi ören yerlerdir. Bu bölgelerde henüz tarihi, arkeolojik, bilimsel kazılar, araştırmalar yapılmamıştır. Bu yerler bakir tarih kültür-medeniyet alanıdır. İnsanlık tarihi bakımından çok değerli olan bu havzaların bilimsel araştırmalara açılması, kültürün tanıtılması, turizme açılması gerekir. Bu ilgisizliğe rağmen bu bölge bilimsel literatürde sıkça adındfan söz ettirmektedir. Kulp Kalesi(Kela Kulpe) Mir Muhammed ismiyle anılır. Çok sayıda mirliğe, devlete, beyliğe başkentlik etmiştir. Kulp-Kulpo-Kulpi-Kuluba isimleri uzun süre kullanılmıştır. Günümüzde halen Kulpik yerleşim yeri bir şehir harabesidir. Kulp Aşireti ismi halen kullanılır. Asur Devleti bu bölgede uzun süre hüküm sürmüştür. Kela Kulpe Asurlulara bağlı özerk bir devlettir, merkezdir. Bu bölge Kulpik, Şikeftiya, Duderya merkezden ayrı düşünülemez. Hepsi birbiriyle bağlıdır. Bu bölge maden devrini de yaşamıştır. Kale müstahkem bir kale, Kulpik mezrası pşanlı bir şehirdir.Beyaz mermerden yapılmıştır. Kilise harabeleri mevcuttur. Kaleyi besleyen gıda ambarıdır. Bu bölgeye bir dönem Hurriler ve Urartu devletleri de egemendi. Asurlular bölgede uzun süre kaldı. Bağcılığa çok önem verdiklerinden bağcılık bölgede hala mnemlidir. Kele ve Duderya’da çok çeşitli üzüm türleri mevcuttur. Başka bölgelerde bu üzüm türleri yoktur. Şarap yapımında kullanılan özel üzümler vardır. Asuriler hakimiyetinden sonra bu bölgeler Roma ve Sasani devletleri arasında sık sık yönetim değişikliği oldu. İslamiyet döneminde  Emevi, Abbasi devletleri yönetti. Ardından Kürt Mervani devleti bu bölgeye hakim oldu. Silvan, Meyafarqin Mervanilerin merkeziydi. Bu dönemde çok sayıda kültür ve medeniyet eserleri yapıldı. Yollar, köprüler, medreseler gibi. SELEHADDİNİ EYYUBİ, Meyafarqin merkez olmak üzere kaleyi ve yöresini yönetimine aldı. Bölge Moğol saldırısıyla çok tahrip oldu, yakılıp yıkıldı, yağma edildi. Mervaniler bir ara bölgedeki yetkinliğini kaybetti. Ardından Mervanilerden Mir Diyadin, Kele bölgesini alarak yöreye hakim oldu. Böylece yönetim tekrar Kürt Mervanilerinin eline geçti.   1515 yılında Osmanlı Devleti Diyarbakır’ı yönetimine aldı. Osmanlı Devleti Kürt İdrisi Bedlisi ile yaptığı anlaşma ile bölgedeki Kürt beyleri Osmanlı devletiyle dost ama bağımsız bir yönetim oldular. Yani İran’a karşı tampon bölge oldular. Şah Veled’in oğlu Ali Bey, Hüseyin Bey dönemlerinde Kulp Sancağı olarak kaldı. Kele Duderya, Kulp yönetiminin merkezi oldu. Çok sayıda köy ve nahiye Kele’ye bağlandı. Kele Miri bölgenin en muhkem kalesine sahip, en güçlü mir oldu. Uzun süre yönetimini devam ettirdi. Bugünki Kele mezrası halkı bu mirlerin torunları olarak, Kele köylüleri olarak yörede hala yaşamaktadır. Secerelerini ve menkıbelerini anlatmaktadırlar. Şeyh Ömer Duderi ve Şeyh Muhammed Duderi dönemlerinde köyün tarihçesi daha sonra yazılacaktır.

Haber Editörü

admin

info@dogununnabzi.com

Milletvekili Dinç'ten depremzedelere ziyaret

Almanya Başbakanı Merz ile BAE Devlet Başkanı Al Nahyan görüştü

Yunanistan'da casusluk krizi

DMM’den Türkiye-Somali ilişkilerini hedef alan iddialara yalanlama

ABD'den İran'a yönelik yeni yaptırım kararı

BM: Refah Sınır Kapısı'ndan insani yardım geçişlerine izin verilmiyor

Tarımsal destekleme ödemesi çiftçilerin hesaplarına aktarılıyor

Ürdün Kralı 2. Abdullah Türkiye'ye geliyor

Mersin’de okul servislerine sıkı denetim

Mersin’in batısı için kuvvetli yağış alarmı

Batman'da kuyumcuda silahlı soygun: 2 şüpheli gözaltında, 1 firari

Ürdün Kralı 2. Abdullah yarın Türkiye’ye geliyor

Yemen'de Filistin için milyonluk miting

Fransa, Grönland'da başkonsolosluk açan ilk AB ülkesi oldu

AB, Rusya'ya karşı 20. yaptırım paketini önerdi

Batman’da Kuyumcuya Silahlı Saldırı: Şüphelilerden İkisi Yakalandı

HÜDA PAR Ağrı il teşkilat üyeleri Kızılay'a kan bağışında bulundu

Meteorolojiden bazı bölgeler için sağanak ve kar uyarısı

YÖK’ten üniversite öğrencilerine büyük müjde: Mezun olmadan iş hayatı başlıyor

İran Dışişleri Bakanından ABD'yle yapılan bugünkü müzakerelere ilişkin açıklamalar

OSTİM’de 5G vizyonu masaya yatırıldı: Türkiye dijital bağımsızlığa hazırlanıyor

Hindistan'da bir parti lideri öldürüldü

Bursa'da 6 Şubat depremleri dolayısıyla anma programı düzenlendi

Hindistan'da kömür madeninde patlama: 18 ölü

Afyonkarahisar merkezli operasyonda 14,9 milyon liralık çek ve senet ele geçirildi: 3 tutuklama

ABD Büyükelçiliği önünde Gazze nöbeti: Gerçek adalet sağlanana kadar susmayacağız

Dışişleri Bakanlığı, Pakistan’daki cami saldırısını kınadı

Umut Kervanı arama kurtarma kapasitesini güçlendiriyor

Mersin'de maddi hasarlı trafik kazası

Hakkâri için kuvvetli yağış uyarısı

Yükleniyor

Haberi Sesli Oku

ŞEHİR HABERLERİ


Milletvekili Dinç'ten depremzedelere ziyaret

Almanya Başbakanı Merz ile BAE Devlet Başkanı Al Nahyan görüştü

Yunanistan'da casusluk krizi

DMM’den Türkiye-Somali ilişkilerini hedef alan iddialara yalanlama

ABD'den İran'a yönelik yeni yaptırım kararı

BM: Refah Sınır Kapısı'ndan insani yardım geçişlerine izin verilmiyor

Tarımsal destekleme ödemesi çiftçilerin hesaplarına aktarılıyor