• BIST 100

    16050,09%-1,29
  • DOLAR

    44,33% 0,02
  • EURO

    51,49% 0,10
  • GRAM ALTIN

    6392,09% 0,27
  • Ç. ALTIN

    10740,95% 0,00

Duderya köyünün tarihçesi

02 Ekim 2022, Pazar 20:09
02 Ekim 2022, Pazar 20:09
Duderya köyünün tarihçesi
  • Dinle
  • A+
    Buyut
  • A-
    Kucult

Duderya köyünün tarihçesi

Duderya köy merkezi; Kele Mezrası, Şikeftıya, Kulpik mezraları tarih öncesi dönemlerden beri insan topluluklarının yaşam alanı olarak benimsediği, yerleştiği, kültür ve medeniyet yarattığı, Devlet, Beylik, Mirlik kurduğu tarihi ören yerlerdir. Bu bölgelerde henüz tarihi, arkeolojik, bilimsel kazılar, araştırmalar yapılmamıştır. Bu yerler bakir tarih kültür-medeniyet alanıdır. İnsanlık tarihi bakımından çok değerli olan bu havzaların bilimsel araştırmalara açılması, kültürün tanıtılması, turizme açılması gerekir. Bu ilgisizliğe rağmen bu bölge bilimsel literatürde sıkça adındfan söz ettirmektedir. Kulp Kalesi(Kela Kulpe) Mir Muhammed ismiyle anılır. Çok sayıda mirliğe, devlete, beyliğe başkentlik etmiştir. Kulp-Kulpo-Kulpi-Kuluba isimleri uzun süre kullanılmıştır. Günümüzde halen Kulpik yerleşim yeri bir şehir harabesidir. Kulp Aşireti ismi halen kullanılır. Asur Devleti bu bölgede uzun süre hüküm sürmüştür. Kela Kulpe Asurlulara bağlı özerk bir devlettir, merkezdir. Bu bölge Kulpik, Şikeftiya, Duderya merkezden ayrı düşünülemez. Hepsi birbiriyle bağlıdır. Bu bölge maden devrini de yaşamıştır. Kale müstahkem bir kale, Kulpik mezrası pşanlı bir şehirdir.Beyaz mermerden yapılmıştır. Kilise harabeleri mevcuttur. Kaleyi besleyen gıda ambarıdır. Bu bölgeye bir dönem Hurriler ve Urartu devletleri de egemendi. Asurlular bölgede uzun süre kaldı. Bağcılığa çok önem verdiklerinden bağcılık bölgede hala mnemlidir. Kele ve Duderya’da çok çeşitli üzüm türleri mevcuttur. Başka bölgelerde bu üzüm türleri yoktur. Şarap yapımında kullanılan özel üzümler vardır. Asuriler hakimiyetinden sonra bu bölgeler Roma ve Sasani devletleri arasında sık sık yönetim değişikliği oldu. İslamiyet döneminde  Emevi, Abbasi devletleri yönetti. Ardından Kürt Mervani devleti bu bölgeye hakim oldu. Silvan, Meyafarqin Mervanilerin merkeziydi. Bu dönemde çok sayıda kültür ve medeniyet eserleri yapıldı. Yollar, köprüler, medreseler gibi. SELEHADDİNİ EYYUBİ, Meyafarqin merkez olmak üzere kaleyi ve yöresini yönetimine aldı. Bölge Moğol saldırısıyla çok tahrip oldu, yakılıp yıkıldı, yağma edildi. Mervaniler bir ara bölgedeki yetkinliğini kaybetti. Ardından Mervanilerden Mir Diyadin, Kele bölgesini alarak yöreye hakim oldu. Böylece yönetim tekrar Kürt Mervanilerinin eline geçti.   1515 yılında Osmanlı Devleti Diyarbakır’ı yönetimine aldı. Osmanlı Devleti Kürt İdrisi Bedlisi ile yaptığı anlaşma ile bölgedeki Kürt beyleri Osmanlı devletiyle dost ama bağımsız bir yönetim oldular. Yani İran’a karşı tampon bölge oldular. Şah Veled’in oğlu Ali Bey, Hüseyin Bey dönemlerinde Kulp Sancağı olarak kaldı. Kele Duderya, Kulp yönetiminin merkezi oldu. Çok sayıda köy ve nahiye Kele’ye bağlandı. Kele Miri bölgenin en muhkem kalesine sahip, en güçlü mir oldu. Uzun süre yönetimini devam ettirdi. Bugünki Kele mezrası halkı bu mirlerin torunları olarak, Kele köylüleri olarak yörede hala yaşamaktadır. Secerelerini ve menkıbelerini anlatmaktadırlar. Şeyh Ömer Duderi ve Şeyh Muhammed Duderi dönemlerinde köyün tarihçesi daha sonra yazılacaktır.
admin

Haber Editörü

admin

info@dogununnabzi.com

Aydın açıklarında 34 düzensiz göçmen yakalandı

Fatih Dönmez: Dünya genelindeki ekonomik büyüme ve istikrarı tehdit ediliyor

Kocaeli’de 22 yıl hapis cezasıyla aranan şahıs yakalandı

Almanya Cumhurbaşkanı, İran savaşı nedeniyle ABD'yi kınadı: "Uluslararası hukukun ihlali ve feci hata"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'dan Özgür Özel'e tepki

Gazze'de işgalciler bir çocuğu şehit etti

Lübnan'dan siyonistlere roket atışı: Bir ölü çok sayıda yaralı

Balıkesir açıklarında sürüklenen lastik bottaki kişi kurtarıldı

Batman’da silahlı kavga: Yaralılar var

Kontrolden çıkan kamyonet şarampole yuvarlandı

İşgalcilerin Lübnan'a bugünkü saldırılarında 17 kişi şehit oldu

Öğretmenlerin alan değişikliğine bağlı yer değiştirme atamaları 28 Nisan'da yapılacak

Malatya'da 2 araç çarpıştı: 1 yaralı

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Klasik ittifaklar çözülürken yeni ittifaklar kuruluyor

Malatya'da uyuşturucu operasyonu: 2 tutuklama

Ağrı'da gerçekleştirilen operasyonda 8 kilogram uyuşturucu ele geçirildi

Cumhurbaşkanı Erdoğan Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ile telefonda görüştü

Polise silahla mukavemet eden hükümlü yakalandı

Hepatit sinsi ilerleyebiliyor!

Malatya'da otomobil yayaya çarptı: 2 yaralı

Konya'da maddi hasarlı trafik kazası

İran ile Çin dışişleri bakanları görüştü

AK Parti Sözcüsü Çelik'ten Özgür Özel'e tepki

Meteoroloji'den Ege Denizi için fırtına uyarısı

İranlı General Abdullahi: Sahadaki gerçekleri kavrayan Trump, bazı ülke liderlerine sığındı

Arakçi: Bölgesel istikrar halkların iradesine saygıyla mümkün

Diyarbakır barajlarında kontrollü su tahliyesi başlatıldı

Atasoy: Uyuşturucu politikaları insan hakları ve halk sağlığı temelinde şekillenmeli

Batman'da öğrenciler için "Bilim ve Teknoloji" semineri düzenlendi

Diyarbakır'da yoğun yağış yol çökmesine neden oldu

Yükleniyor

loading
Haberi Sesli Oku

ŞEHİR HABERLERİ


Aydın açıklarında 34 düzensiz göçmen yakalandı

Fatih Dönmez: Dünya genelindeki ekonomik büyüme ve istikrarı tehdit ediliyor

Kocaeli’de 22 yıl hapis cezasıyla aranan şahıs yakalandı

Almanya Cumhurbaşkanı, İran savaşı nedeniyle ABD'yi kınadı: "Uluslararası hukukun ihlali ve feci hata"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'dan Özgür Özel'e tepki

Gazze'de işgalciler bir çocuğu şehit etti

Lübnan'dan siyonistlere roket atışı: Bir ölü çok sayıda yaralı