30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün teması "gıda atığı" olarak belirlenirken, Birleşmiş Milletler Habitat Programı (UN-Habitat) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), hükümetler, işletmeler ve bireylerin yanı sıra sivil toplum kuruluşları, akademi, yerel topluluklar, kadınlar ve gençleri ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde sıfır atık girişimlerine katılmaya çağırıyor.

Küresel "Gıda Krizleri Raporu"ndan derlenen bilgilere göre, 2024'te 53 ülke ve bölgede 295 milyondan fazla insan akut açlığın çeşitli seviyeleriyle karşı karşıya kaldı. Bu sayı, 2023'e kıyasla 13,7 milyon kişilik artış gösterdi.

Dünya genelinde ortalama 1,4 milyon kişi ise akut gıda güvensizliğinin en ağır seviyesi olan "kıtlık"la mücadele ediyor. Kıtlıkla mücadele eden bölgelerin başında 640 bin 600 kişi ile Gazze gelirken, Gazze'yi 637 bin 200 kişi ile Sudan, 83 bin 500 kişi ile Güney Sudan, 41 bin 200 kişi ile Yemen, 8 bin 400 kişi ile Haiti ve 2 bin 600 kişi ile Mali takip ediyor.

Ayrıca, dünya üzerinde 30 milyonu aşkın kişi de 4. seviye akut gıda kriziyle mücadele ediyor. Bunların başında 8,1 milyon kişinin 4. seviye açlık yaşadığı Sudan gelirken, Yemen'de 5,5 milyon, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 3,9 milyon, Afganistan'da 3,1 milyon, Myanmar'da 2,8 milyon, Güney Sudan’da 2,4 milyon, Haiti'de 2,1 milyon, Pakistan'da 1,7 milyon, Nijerya'da 1,2 milyon, Filistin'in Gazze bölgesindeyse 1,1 milyon kişi 4. seviye akut açlıkla karşı karşıya.

WFP verilerine göre ise her yıl 3 milyondan fazla çocuk açlıkla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybediyor. Dünya genelinde 43 milyon çocuk aşırı açlıkla mücadele ediyor ve 5 yaş altı çocuk ölümlerinin yaklaşık yüzde 45'i açlık ve yetersiz beslenmeden kaynaklanıyor.

Dünyada insanlar için üretilen gıdanın yaklaşık üçte biri, yani 1,3 milyar tonu her yıl ya kayboluyor ya da israf ediliyor.

Gıda israfının en çok yapıldığı ülkelerin başında ise Çin geliyor. Çin'de, 2024 verilerine göre yıllık toplam gıda israfı 108 milyon tonu aşıyor. Dünyanın en kalabalık ülkelerinden biri olan Çin'de kişi başına her yıl yaklaşık 76 kilogram gıda israf ediliyor.

Hindistan’da ise yıllık toplam gıda israfı 78 milyon tonu aşıyor ve kişi başına yılda yaklaşık 54 kilogram gıda israf ediliyor.

Pakistan'da, yıllık yaklaşık 31 milyon ton gıda israf ediliyor. Kişi başına düşen miktar yılda 122 kilogram ile neredeyse Çin ve Hindistan'ın kişi başı israfının toplamına ulaşıyor.

ABD'de, yıllık toplam gıda israfı 24 milyon tonu aşıyor ve kişi başına yaklaşık 71 kilogram düşüyor. 

Brezilya'da yıllık toplam gıda israfı 20 milyon tonu aşıyor, kişi başına yaklaşık 95 kilogram düşüyor. Ülkede gıda israfının çoğu hasat, depolama ve taşıma süreçlerinde yaşanıyor. Altyapı eksiklikleri ve yanlış ürün yönetimi ürünlerin mağaza raflarına ulaşmadan büyük oranda bozulmasına neden oluyor.

Mısır'da, yıllık toplam gıda israfı 18 milyon tonu aşıyor. Kişi başına düşen miktar yaklaşık 155 kilogram ile Mısır, dünya çapında en fazla kişi başı gıda israfı yapan ülkeler arasında yer alıyor.

Meksika'da, yıllık toplam gıda israfı yaklaşık 13,4 milyon ton seviyesinde ve kişi başına yılda 102 kilogram gıda israf ediliyor. Ülkede gıda israfının başlıca nedenleri, verimsiz dağıtım ağları, tedarik zincirindeki kayıplar ve yenebilir durumda olan gıdaların tüketiciler tarafından atılması olarak belirtiliyor. (İLKHA)