TÜİK'in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2025 sonuçlarına göre göreli yoksulluk oranı bir önceki yıla kıyasla 0,6 puan azalarak yüzde 13,0 oldu. Maddi ve sosyal yoksunluk oranı ise yüzde 11,9 olarak hesaplandı. Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri kapsamında açıklanan Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2025 yılı sonuçlarına göre, gelir bilgileri 2024 takvim yılı esas alınarak hesaplandı. Hanehalkı gelirleri, hane büyüklüğü ve kompozisyonu dikkate alınarak eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürüldü. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, göreli yoksulluk oranı 2025 yılında yüzde 13,0 olarak gerçekleşti. Medyan gelirin yüzde 60’ı esas alındığında yoksulluk oranı yüzde 20,6 olurken, bu oran son bir yılda 0,6 puan azaldı. Medyan gelirin yüzde 40’ına göre hesaplanan yoksulluk oranı yüzde 6,2, yüzde 70’ine göre hesaplanan oran ise yüzde 28,7 olarak belirlendi.

En düşük yoksulluk oranı çekirdek aile bulunmayan hanelerde

Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranları incelendiğinde, en düşük oran yüzde 3,9 ile çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanelerde görüldü. Tek kişilik hanelerde yoksulluk oranı yüzde 5,4 olurken, tek çekirdek aileden oluşan hanelerde bu oran yüzde 12,9 olarak hesaplandı. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanelerde ise yoksulluk oranı yüzde 17,5 oldu.

Eğitim düzeyi düştükçe yoksulluk artıyor

Eğitim durumuna göre bakıldığında, yoksulluk oranının en yüksek olduğu grubun bir okul bitirmeyenler olduğu görüldü. Bu grupta yoksulluk oranı yüzde 23,8 olarak hesaplandı. Lise altı eğitimlilerde yüzde 13,0, lise ve dengi okul mezunlarında yüzde 7,5 olan yoksulluk oranı, yükseköğretim mezunlarında yüzde 2,5 ile en düşük seviyede gerçekleşti.

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı yüzde 11,9

En az yedi temel ihtiyacını ekonomik nedenlerle karşılayamayanları kapsayan maddi ve sosyal yoksunluk oranı, 2024 yılında yüzde 13,3 iken 2025 sonuçlarında 1,4 puan azalarak yüzde 11,9 oldu.

Sürekli yoksulluk oranı yüzde 13,6

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, 2025 yılında yüzde 13,6 olarak belirlendi. Bu oran, bir önceki yıla göre 0,1 puanlık azalış gösterdi.

Bölgelere göre yoksulluk

İBBS 2. Düzey bölgelerine göre göreli yoksulluk oranının en yüksek olduğu bölgeler yüzde 14,5 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) ve yüzde 14,3 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) oldu. En düşük oran ise yüzde 4,6 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesinde gerçekleşti.

Nüfusun yüzde 27,9’u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında

2025 yılı sonuçlarına göre nüfusun yüzde 27,9’u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında yer aldı. Bu oran 0-17 yaş grubunda yüzde 36,8, 18-64 yaş grubunda yüzde 25,1 ve 65 yaş ve üzeri grupta yüzde 22,8 olarak hesaplandı.

Konut ve yaşam koşulları

Kurumsal olmayan nüfusun yüzde 28,8’i sızdıran çatı, nemli duvarlar ve çürümüş pencere çerçeveleri gibi konut problemleri yaşadığını belirtirken, yüzde 27,9’u izolasyon kaynaklı ısınma sorunu yaşadığını ifade etti.

Borç ve mülkiyet durumu

Konut alımı ve konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi olanların oranı yüzde 56,4 oldu. Oturulan konuta sahip olanların oranı ise 2025 yılında yüzde 57,1 olarak hesaplandı. Kirada oturanların oranı yüzde 27,0, kira ödemeden oturanların oranı ise yüzde 15,0 oldu. (İLKHA)