30'a yakın Fransız ve Türk gazetecinin katıldığı toplantıda, Türkiye-NATO ilişkileri ile Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin son gelişmeler ele alındı.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Büyükelçi Prof. Dr. Çağrı Erhan, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfının Washington Ofisi (SETA DC) Araştırma Direktörü Kılıç Buğra Kanat, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Kıdemli Araştırmacısı Doç. Dr. Murat Aslan toplantıda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Prof. Dr. Erhan, Kovid-19 salgınından bu yana farklı bir dünyaya geçiş yapıldığına işaret ederek "İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Birleşmiş Milletler (BM) örgütü temelli kurulan kurallara dayalı uluslararası düzen şimdi çöküşte." diye konuştu.

Dünyanın eşi benzeri görülmemiş bir süreçten geçtiğine vurgu yapan Prof. Dr. Erhan, küresel güvenlik risklerinin çeşitlendiğini, ekonominin giderek kırılgan hâle geldiğini ve korumacılığın arttığını dile getirdi. Prof. Dr. Erhan, kurala dayalı uluslararası düzenin her taraftan saldırı altında olduğunu kaydederek şöyle devam etti:

"Şu anda kimse uluslararası hukuktan söz etmiyor. Masadaki her şey yalnızca ulusal çıkarlara dayanıyor. Kimse iş birliğinden bahsetmiyor. Ne çeşit bir yeni uluslararası düzenin geleceğini bilmiyoruz." Mevcut bağlamda Rusya-Ukrayna Savaşı'nın en büyük endişe kaynaklarından biri olduğunu anlatan Prof. Dr. Erhan, "ABD, israil ve İran arasında devam etmekte olan savaş tırmanabilir ve başka olumsuz sonuçlar doğurabilir." ifadesini kullandı.

Prof. Dr. Erhan, uluslararası ticaret düzeninin çöküşünün ve hayati tedarik zincirlerinin bozulmasının da aynı şekilde bir endişe konusu olduğunu belirterek Türkiye'nin bu yıl NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlattı. Ankara'da düzenlenecek zirvenin, NATO’ya üye ülkelerin liderlerinin yanı sıra dünya genelinden liderleri bir araya getireceğini söyleyen Prof. Dr. Erhan, "(Zirvede) Ortaya çıkan bu güvenlik ve savunma risklerine karşı NATO'nun savunmasını güçlendirmeyi görüşeceğiz." şeklinde konuştu.

"Orta Doğu'da yaşananlar, Orta Doğu'da kalmaz"

SETA DC Araştırma Direktörü Kanat, Türkiye'nin sınırındaki iç savaşlarla başa çıkma konusunda tecrübeli olmasına rağmen Orta Doğu'daki mevcut saldırılar kapsamında bölgede bir iç savaş potansiyeli ve artan istikrarsızlıktan endişe duyulduğunu anlattı. Kanat, bölgede saldırıların şu an dursa bile Orta Doğu'daki ülkelerin savunma harcamalarında artış yaşanacağına işaret ederek "Eğer çatışma devam ederse ve İran'da herhangi bir iç savaş durumu yaşanırsa sonuçları büyük olur." dedi.

Türkiye perspektifi açısından bölgede bir çatışma olmamasının önemini vurgulayan Kanat, "Bu bölgede insanlar çatışmalardan çok yoruldu. Bölge halkı çok fazla acı çekti." diye konuştu. Kanat, bu saldırıların etkilerinin kısa süre içinde küresel enerji fiyatlarında görülmeye başlandığını, sosyal, siyasi ve güvenlik riski boyutlarının da görüleceğine dikkati çekerek "Orta Doğu'da yaşananlar, Orta Doğu'da kalmaz. Bunu farklı çatışmalarda, Suriye ve Irak'ta gördük." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin dengeli bir dış politika yürütmeye çalıştığını söyleyen Kanat, ziyaret ettiği farklı ülkelerde Türkiye ile iş birliği yapma isteğinin arttığını gözlemlediğini dile getirdi.

"Bu savaşın genişleme ihtimali var"

Doç. Dr. Aslan, ABD-israilin İran'a saldırılarına ilişkin, "Bu savaşın genişleme ihtimali var." diyerek savaşın Körfez bölgesine doğru genişlediğine dikkati çekti. Bölgedeki gerginliğin herhangi bir şekilde tırmanması hâlinde Türkiye ve NATO'nun çıkarlarının bir şekilde etkileneceği değerlendirmesinde bulunan Doç. Dr. Aslan, "Bu savaşta NATO'nun Türkiye'ye desteği, yalnızca Türkiye'yi desteklemek için değil aynı zamanda İttifak'ın ne kadar hazır olduğunu da test etmek için çok önemli." şeklinde konuştu.

Doç. Dr. Aslan, sadece devletler arasında savaşların olmadığı aynı zamanda devletler ve devlet dışı aktörler arasında da çatışmaların yaşandığını vurgulayarak böyle durumlara karşı "hibrit tepki" gerektiğini savundu. (İLKHA)