İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı, Endodonti Uzmanı Prof. Dr. Neslihan Şimşek, Kanal tedavisi nedir, ne zaman ihtiyaç duyulur? Kanal tedavisi korkulacak bir şey mi? Kanal tedavisi yapılan bir dişin ömrü ne kadardır? Kanal tedavisinin riskleri nelerdir? İltihaplı dişe kanal tedavisi yapılır mı' ve diş sağlığı için ne önerirsiniz? gibi konularda, İLKHA muhabirinin sorularını yanıtladı.

"Kanalların içinde de pulpa dediğimiz bir sinir damar paketi bulunuyor"

Halk arasında kanal tedavisi olarak bilinen tedavinin, literatürde endodontik tedavi olarak adlandırıldığını belirten Prof. Dr. Neslihan Şimşek, "Endodontik tedavi ne demek? 'Endo' iç demek, 'odontik' diş demek; dolayısıyla dişin içini tedavi etmek anlamına geliyor. Dişin içerisinde boş kanallar var ve bu kanalların içinde de pulpa dediğimiz bir sinir damar paketi bulunuyor. Pulpa'nın hasara uğraması sonucunda hasta, çoğu zaman ağrı duyar. Bazen de ağrı sessiz seyredebilir. Bu durumda, biz bu damar sinir paketini yerinden çıkarıp boş kalan kanallara uyumlu bir dolgu malzemesi ile kanal dolgusu yapıyoruz. Bu nedenle işlem kanal tedavisi olarak adlandırılıyor" ifadelerini kullandı.

Kanal tedavisinin kriterleri ve endikasyonları

Kanal tedavisinin kriterlerini anlatan Prof. Dr. Şimşek, "Hastanın çok şiddetli ağrıları varsa kanal tedavisini değerlendirebiliriz, ama her zaman tek kriterimiz ağrı değildir. Bazen ağrısız seyreden durumlar da oluyor. Bunları rutin muayeneler esnasında tespit edebiliriz. Kök ucunda lezyon veya kemikte erime tespit edilirse veya travma vakalarında kanal tedavisine ihtiyaç duyulabilir. Örneğin, trafik kazası geçirip dişleri kırılan veya hayvancılıkla uğraşırken bir kazaya uğrayan hastalarımız çok geliyor. Bu tür durumlarda dişlerde kırılma veya yerinden çıkma olabiliyor ve yine kanal tedavisi yapılabiliyor" dedi.

Kanal tedavisinin önemi ve süresi

Prof. Dr. Şimşek, kanal tedavisinin korkulacak bir şey olmadığını vurgulayarak, "Kanal tedavisi elbette korkulacak bir şey değil, aslında ben diş hekimi korkusuyla paralel görüyorum bunu. Kanal tedavisi gerçekten zahmetli bir tedavidir. Korkusunu duyacaksa hekim duymalıdır çünkü hastaya anestezi yapıldıktan sonra, dişi uyuştuktan sonra hasta işlem bitene kadar rahat bir şekilde bekliyor. Ancak hekim için zahmetli ve zor bir tedavidir çünkü kanal tedavisi yapılırken görmediğiniz bir alanda çalışmaya devam ediyorsunuz. Radyografiler, bizim gören gözümüz oluyor ve işlem bittikten sonra ya da ara aşamalarda radyografi alarak işlemin doğruluğunu tespit ediyoruz" ifadelerine yer verdi.

Kanal tedavisinin başarı oranları

Kanal tedavisinin başarı oranlarına değinen Prof. Dr. Şimşek, "Bizim çalışmalarımız diyor ki, bir diş ağızda 5 yıl süreyle kalırsa yüzde 100 başarı elde edilmiştir. 5 yıl sonraki durumlarda herhangi bir kırılma veya dökülme olursa biz bunu başarısız olarak kabul etmeyiz. Ama bu 20 yıl da kalabilir, hayatı boyunca da kalabilir. Sonuçta biz bir hekimiz, şifacı değiliz. Tedavi bizden, şifa Allah'tan. Dolayısıyla dişin ağızda kalması için öngörülen belli bir süre yoktur. Fakat başarı oranları yüzde 98 yüzde 99'ları bulan bir tedavi seçeneğidir. Kanal tedavisi aslında dişin kurtarılması için tabiri caizse çekimden önce köprüden son çıkıştır" dedi.

Dolgu ile kanal tedavisini kıyaslamanın doğru bir yaklaşım olmadığını belirten Şimşek, "Çünkü biz dolguyu canlı dişlere yapıyoruz ama kanal tedavisi canlılığını yitirmiş ya da yitirmek üzere olan dişlere yapıyoruz. Dolayısıyla ikisini birbiriyle kıyaslamak doğru bir yaklaşım olmayacaktır. İkisinin endikasyonları farklı noktalardadır" şeklinde konuştu.

Kanal tedavisinin riskleri ve komplikasyonları

Prof. Dr. Şimşek, kanal tedavisinin zor ve zahmetli bir tedavi olduğunu belirterek, "Örneğin, bu kanalların içerisine kanal eğesi dediğimiz incecik eğelerle giriyoruz. Bu eğelerin çapları 0.08 milimdir. Dolayısıyla eğeler çok incedir ve eğer o kanalda bir tıkanma veya daralma varsa bu eğelerin kırılmasıyla karşılaşabiliyoruz. En çok karşılaştığımız komplikasyonlardan biri bu kanal eğesinin kırılmasıdır. Ayrıca, kök ucunda ciddi bir lezyon veya iltihap varsa ve hasta bu kanal tedavisini ihmal ederse bu iltihabın çevre dokulara yayılma riski vardır. Bu da yine komplikasyonlar arasında sayılabilir" ifadelerini kullandı.

Diş sağlığının önemi ve düzenli kontroller

Son olarak diş sağlığının önemine değinen Prof. Dr. Şimşek, "Hastalarımızın düzenli kontrollere gelmelerini tavsiye ediyoruz. Bazen 6 ayda bir, çok sağlıklılarsa 1 yılda bir gelebilirler. Dişlerini düzenli fırçalayan, diş ipi ve gargara kullanan hastalarımız için bu tür kontroller son derece faydalı olacaktır. Ağız ve diş sağlığını bir bütün olarak görüyoruz. Diş sağlığı, genel sağlığın bir parçasıdır. 6 ayda bir diş kontrolüne gelmeleri büyük önem taşır." dedi. (İLKHA)