• BIST 100

    14915,65%1,02
  • DOLAR

    43,12% 0,21
  • EURO

    50,20% -0,08
  • GRAM ALTIN

    6245,46% 0,83
  • Ç. ALTIN

    10147,72% 0,77

Prof. Dr. Sönmez: Melayê Cizîrî, insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladı

05 Ekim 2025, Pazar 18:49
05 Ekim 2025, Pazar 18:49
Prof. Dr. Sönmez: Melayê Cizîrî, insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladı
  • Dinle
  • A+
    Buyut
  • A-
    Kucult

Banga Heq Dergisi'nin düzenlendiği Melayê Cizîrî panelinde konuşan Prof. Dr. Nesim Sönmez, "Melayê Cizîrî kendi divanında İslam felsefesini baştan yorumlamıştır. Onun düşünceleri insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladığı bir gerçektir." dedi.

Banga Heq Dergisi, Şırnak'ın Cizre ilçesinde "Aşk ve İrfan Gökleriniz Yıldızı: Melayê Cizîrî" temasıyla bir panel düzenledi.

Yurt içinden ve Irak Kürdistanı ile İran Kürdistanı'ndan birçok kişinin katıldığı paneli, HÜDA PAR Milletvekilleri Şahzade Demir ile Serkan Ramanlı da yakından takip etti.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayan programda, açılış ve selamlama konuşmalarının ardından panele geçildi.

Moderatörlüğünü Prof. Dr. Nurullah Kurt'un yaptığı panelde Prof. Dr. Nesim Sönmez, "Melayê Cizîrî’nin Şiirlerinde Hakikat, Birlik ve İnsaniyetin Mesajı" bir sunum gerçekleştirdi.

Melayê Cizîrî'nin, Kürtlerin en büyük alim, şair, edip ve mutasavvıflarından biri olduğunu söyleyen Sönmez, onun, İslam’ın kültürü ile yoğrulmuş bir şahsiyet olduğunu, belirtti.

"Onun düşünceleri insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladığı bir gerçektir"

Melayê Cizîrî'nin Kürt Klasik Edebiyatında düzenli ilk divana sahip olduğunu aktaran Sönmez, "Onun divanı dünyada Klasik Kürt edebiyatında öncü bir kitap olarak kabul edilmiştir. Melayê Cizîrî kendi divanında İslam felsefesini baştan yorumlamıştır. Bu da onun şöhretini klasik edebiyatın ötesine taşımaktadır. Onun düşünceleri insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladığı bir gerçektir. Melayê Cizîrî’nin şiirlerinde hakikat, birlik ve insaniyet için birçok mesaj vermiştir. Bu mesajları ile toplama öncülük yapmak istemiştir." dedi.

Melayê Cizîrî'nin, eserlerindeki mesajları konu başlıkları halinde özetleyen Sönmez, şunları kaydetti:

"Vefakârlık: Sözlükte geçtiği anlamı ile insanın verdiği söze sahip çıkmasıdır. Başladığı yola devam etmesidir. Vefakar insan eğer ki verdiği sözden dolayı kendisine bir zarar dahi gelirse sözüne sahip çıkar. İmzaladığı ahitlere sahip çıkar. Vefakar insan dostluk ve sevgiyi gösterendir. Zorluk zamanında arkadaşları terk etmez, unutmaz.

Kendine inanmak: Bir önyargı olarak doğu halkının geride kaldığını ve batının geliştiğini söylüyoruz. Fakat Melayê Cizîrî’nin bu tür düşünleri eleştirdiğin görüyoruz. Hafiz-i Şirazî’nin Fars edebiyatında zirveye ulaşmış öncülerden bir tanesi olduğunu biliyoruz. Melayê Cizîrî’den 250 yıl önce vefat etmiş. Melayê Cizîrî kendi de güvenen bir şahsiyet sahip biriydi ve onu geçeceğini dile getiriyor. Ondan daha güzel şiirler de söyleyebileceğini dile getiriyor. Kürtler bir konu açıldığında 'biz Kürtler geride kalmış bir milletiz' diyor. Hayır, böyle bir şey yoktur. Misal olarak, ilk Kürt gazetesi 1880 yılında Kahire'de yayına başlamış. Peki Osmanlı Devleti'nde Türkçe gazeteler ne zaman yayınlanmaya başlamış? Onlar da yaklaşık aynı tarihlerde yayınlanmışlar. Kürt Edebiyatının en büyük şahsiyetlerinden biri Olan Baba Tahir Uryan’ın 11-12 yüzyıllarda yaşadığını ve şiirler yazdığını biliyoruz. Elimizde mevcut olan en eski Türkçe eserlerinden bir tane Divan-i Lugat-i Türk’tür. Baba Tahir’in divanının Divan-i Lügat-i Türk’ten daha eski olduğu görüyoruz. Kendimizi geride kalmış birileri olarak görmememiz lazım.

Hakkı bilmek: Melayê Cizîrî dediği gibi; ne olursa olsun hakkı çiğnememek lazım. Müslüman hakkı, Hristiyan olsun, Yahudi olsun fark etmez onların haklarını çiğnemememiz lazım. Melayê Cizîrî'nin dediği gibi, eğer bir suçlu varsa onun da özgür bir şekilde kendini savunması sağlanmalıdır. Savcı ve hakim de özgür bir şekilde kararını verir. Melayê Cizîrî şiirinde dediği gibi, hakkımızda bir şey duyduğunda detaylı bir şekilde incele ve ispattan sonra bizi cezalandır." (İLKHA)

Trump: Küba'ya artık petrol veya para akmayacak!

TBMM’de bu hafta: Trafik cezalarında sert artış gündemde

Manisa'ya 810 milyon liralık sulama yatırımı

Avustralya'da Koji Tropikal Siklonu etkili oluyor

Alman Konsolosluğu'nda "Filistin eylemlerinde tutuklananlar serbest bırakılsın" çağrısı

ABD'den Venezuela'daki vatandaşlarına "ülkeyi terk edin" çağrısı

AFAD’dan Sudan’a 6’ncı İyilik Gemisi

Sudan hükümeti yaklaşık 3 yıllık savaşın ardından Hartum'a geri dönüyor

Slovakya: Ukrayna’ya askeri yardım yapmayacağız

Kahramanmaraş’ta eğitime bir gün ara verildi

Sivas, Kayseri ve çevreleri için kuvvetli kar yağışı bekleniyor

Gazze'de şehit sayısı 71 bin 412'ye yükseldi

Batman Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Çiftçi oyunu kullandı

Ege Denizi için fırtına uyarısı

Malatya için kuvvetli kar yağışı uyarısı

Elazığ için kuvvetli kar ve karla karışık yağmur uyarısı

Trump'tan Küba'ya yaptırım kararı

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Geleneksel İslam sanatları medeniyetimizin estetik hafızasıdır

HÜDA PAR şehir içi ulaşım sorununu belediye meclisi gündemine taşıdı

Gaziantep'te düşünce kuruluşlarının toplum üzerindeki rolü ele alındı

MSB: MCM BLACK SEA Görev Grubu 8’inci aktivasyonu başladı

Kolombiya'da uçak kazası: 6 ölü

Meteoroloji’den kuvvetli yağış ve fırtına uyarısı

Gazze'nin doğusunda işgalciler tarafından 4 kişi şehit edildi

BİK Genel Müdürü Çay Şanlıurfa’da konuştu

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan: Meşru protestolar ve isyanlar ayrı

Diyarbakır'da 3 aracın karıştığı zincirleme kazada 2 kişi yaralandı

Diyarbakır ve Şanlıurfa için kuvvetli yağmur yoğun kar yağışı uyarısı

ABD, İran'a saldırılar planlıyor: İran, üsleri vurmaya hazır

Gaziantep'te bir ev hanımı 58 yıl sonra okuma-yazma hayaline kavuştu

Yükleniyor

Haberi Sesli Oku

ŞEHİR HABERLERİ


Trump: Küba'ya artık petrol veya para akmayacak!

TBMM’de bu hafta: Trafik cezalarında sert artış gündemde

Manisa'ya 810 milyon liralık sulama yatırımı

Avustralya'da Koji Tropikal Siklonu etkili oluyor

Alman Konsolosluğu'nda "Filistin eylemlerinde tutuklananlar serbest bırakılsın" çağrısı

ABD'den Venezuela'daki vatandaşlarına "ülkeyi terk edin" çağrısı

AFAD’dan Sudan’a 6’ncı İyilik Gemisi