• BIST 100

    16696,42%-1,65
  • DOLAR

    43,85% 0,04
  • EURO

    51,82% 0,31
  • GRAM ALTIN

    7342,32% 0,87
  • Ç. ALTIN

    11845,61% 0,03

Prof. Dr. Sönmez: Melayê Cizîrî, insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladı

05 Ekim 2025, Pazar 18:49
05 Ekim 2025, Pazar 18:49
Prof. Dr. Sönmez: Melayê Cizîrî, insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladı
  • Dinle
  • A+
    Buyut
  • A-
    Kucult

Banga Heq Dergisi'nin düzenlendiği Melayê Cizîrî panelinde konuşan Prof. Dr. Nesim Sönmez, "Melayê Cizîrî kendi divanında İslam felsefesini baştan yorumlamıştır. Onun düşünceleri insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladığı bir gerçektir." dedi.

Banga Heq Dergisi, Şırnak'ın Cizre ilçesinde "Aşk ve İrfan Gökleriniz Yıldızı: Melayê Cizîrî" temasıyla bir panel düzenledi.

Yurt içinden ve Irak Kürdistanı ile İran Kürdistanı'ndan birçok kişinin katıldığı paneli, HÜDA PAR Milletvekilleri Şahzade Demir ile Serkan Ramanlı da yakından takip etti.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayan programda, açılış ve selamlama konuşmalarının ardından panele geçildi.

Moderatörlüğünü Prof. Dr. Nurullah Kurt'un yaptığı panelde Prof. Dr. Nesim Sönmez, "Melayê Cizîrî’nin Şiirlerinde Hakikat, Birlik ve İnsaniyetin Mesajı" bir sunum gerçekleştirdi.

Melayê Cizîrî'nin, Kürtlerin en büyük alim, şair, edip ve mutasavvıflarından biri olduğunu söyleyen Sönmez, onun, İslam’ın kültürü ile yoğrulmuş bir şahsiyet olduğunu, belirtti.

"Onun düşünceleri insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladığı bir gerçektir"

Melayê Cizîrî'nin Kürt Klasik Edebiyatında düzenli ilk divana sahip olduğunu aktaran Sönmez, "Onun divanı dünyada Klasik Kürt edebiyatında öncü bir kitap olarak kabul edilmiştir. Melayê Cizîrî kendi divanında İslam felsefesini baştan yorumlamıştır. Bu da onun şöhretini klasik edebiyatın ötesine taşımaktadır. Onun düşünceleri insanlık medeniyetinin gelişmesine katkı sağladığı bir gerçektir. Melayê Cizîrî’nin şiirlerinde hakikat, birlik ve insaniyet için birçok mesaj vermiştir. Bu mesajları ile toplama öncülük yapmak istemiştir." dedi.

Melayê Cizîrî'nin, eserlerindeki mesajları konu başlıkları halinde özetleyen Sönmez, şunları kaydetti:

"Vefakârlık: Sözlükte geçtiği anlamı ile insanın verdiği söze sahip çıkmasıdır. Başladığı yola devam etmesidir. Vefakar insan eğer ki verdiği sözden dolayı kendisine bir zarar dahi gelirse sözüne sahip çıkar. İmzaladığı ahitlere sahip çıkar. Vefakar insan dostluk ve sevgiyi gösterendir. Zorluk zamanında arkadaşları terk etmez, unutmaz.

Kendine inanmak: Bir önyargı olarak doğu halkının geride kaldığını ve batının geliştiğini söylüyoruz. Fakat Melayê Cizîrî’nin bu tür düşünleri eleştirdiğin görüyoruz. Hafiz-i Şirazî’nin Fars edebiyatında zirveye ulaşmış öncülerden bir tanesi olduğunu biliyoruz. Melayê Cizîrî’den 250 yıl önce vefat etmiş. Melayê Cizîrî kendi de güvenen bir şahsiyet sahip biriydi ve onu geçeceğini dile getiriyor. Ondan daha güzel şiirler de söyleyebileceğini dile getiriyor. Kürtler bir konu açıldığında 'biz Kürtler geride kalmış bir milletiz' diyor. Hayır, böyle bir şey yoktur. Misal olarak, ilk Kürt gazetesi 1880 yılında Kahire'de yayına başlamış. Peki Osmanlı Devleti'nde Türkçe gazeteler ne zaman yayınlanmaya başlamış? Onlar da yaklaşık aynı tarihlerde yayınlanmışlar. Kürt Edebiyatının en büyük şahsiyetlerinden biri Olan Baba Tahir Uryan’ın 11-12 yüzyıllarda yaşadığını ve şiirler yazdığını biliyoruz. Elimizde mevcut olan en eski Türkçe eserlerinden bir tane Divan-i Lugat-i Türk’tür. Baba Tahir’in divanının Divan-i Lügat-i Türk’ten daha eski olduğu görüyoruz. Kendimizi geride kalmış birileri olarak görmememiz lazım.

Hakkı bilmek: Melayê Cizîrî dediği gibi; ne olursa olsun hakkı çiğnememek lazım. Müslüman hakkı, Hristiyan olsun, Yahudi olsun fark etmez onların haklarını çiğnemememiz lazım. Melayê Cizîrî'nin dediği gibi, eğer bir suçlu varsa onun da özgür bir şekilde kendini savunması sağlanmalıdır. Savcı ve hakim de özgür bir şekilde kararını verir. Melayê Cizîrî şiirinde dediği gibi, hakkımızda bir şey duyduğunda detaylı bir şekilde incele ve ispattan sonra bizi cezalandır." (İLKHA)

Haber Editörü

Ömer Faruk SEYHAN

info@dogununnabzi.com

Ordu’da trafik ihlallerine drone destekli denetim

Gazze'de 18 bin 500 hasta ve yaralı acil tıbbi tahliye bekliyor

Erzurum’un 3 ilçesinde kar nedeniyle eğitime 1 gün ara verildi

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ATBR üyelerini Cumhurbaşkanlığı’nda kabul etti

Yapıcıoğlu: Cumhurbaşkanı Erdoğan'a süreç hakkındaki rapora ilişkin fikirlerimizi ilettik

İran Dışişleri Bakanı: Hem barışa hem de savaşa hazırız

HAKSİAD Ankara Şubesi öğrencilerle iftar sofrasında buluştu

Samsun’da termal drone destekli denetimde 13 kişiye ceza

Ankara'da sıcaklıklar eksiye düşecek

Bulgar yetkililer, Türkiye sınırında 1,43 milyon euro değerinde kokain ve altına el koydu

İçişleri Bakanlığında yardımcıların görev dağılımı belli oldu

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Milletin, inancını yaşaması bunları zıvanadan çıkartıyor

İran Cumhurbaşkanı, ABD ile yapılacak dolaylı görüşmeler için "iyi beklentiler" gördüğünü söyledi

Balkanlar üzerinden dondurucu soğuk dalga geliyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yapıcıoğlu'nu kabul etti

Somali’de 6.5 milyon kişi açlık sınırında

İran Dışişleri Bakanı, ABD ile dolaylı görüşmelerin 3. turu için Cenevre'ye gitti

Marmaray, Ramazanda ek sefer yapacak

Kur'an şehidi Nesim Demirtaş kabri başında yad edildi

Bakan Göktaş: Bağımlılıkla mücadelede yeni bir dönemi başlattık

HÜDA PAR Sözcüsü Ramanlı: Özgürlük adı altında ahlaki çöküşe göz yummak sorumsuzluktur

Hocalı Katliamı'nın 34. yılı nedeniyle Meclis'te anma programı düzenlendi

Marmaray’da Ramazana özel ek sefer

Konya'da "Kampüsten Mahalleye İyilik Sağlık Hareketi"

Türkiye, Avrupa’da zirvede: Hava trafiğinde tarihi seviyeye ulaştı

Gaziantep'te öğrenciler her gün birlikte mukabele okuyor

Bilecik’te narkotik operasyonu: 4 şüpheli yakalandı

Şanlıurfa’da marketlere Ramazan denetimleri

İstanbul’da kuvvetli rüzgar ve yer yer kar uyarısı

Cedit kentsel dönüşüm projesinde sona gelindi

Yükleniyor

Haberi Sesli Oku

ŞEHİR HABERLERİ


Ordu’da trafik ihlallerine drone destekli denetim

Gazze'de 18 bin 500 hasta ve yaralı acil tıbbi tahliye bekliyor

Erzurum’un 3 ilçesinde kar nedeniyle eğitime 1 gün ara verildi

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ATBR üyelerini Cumhurbaşkanlığı’nda kabul etti

Yapıcıoğlu: Cumhurbaşkanı Erdoğan'a süreç hakkındaki rapora ilişkin fikirlerimizi ilettik

İran Dışişleri Bakanı: Hem barışa hem de savaşa hazırız

HAKSİAD Ankara Şubesi öğrencilerle iftar sofrasında buluştu