Sudan'ın Darfur bölgesinde savaş yeni bir döneme girerken, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) hem sahada hem de uluslararası hukuk alanında artan baskıyla karşı karşıya bulunuyor. Sudan ordusu ve Müşterek Kuvvetler'in Batı Darfur'da peş peşe elde ettiği ilerlemeler sürerken, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) de Darfur'da işlendiği iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmasını derinleştiriyor.

UCM Başsavcı Yardımcısı Nezhat Şemim Han, 6-7 Temmuz'da Çad'ın doğusundaki Firşana ve Goz Beida başta olmak üzere Sudanlı mültecilerin bulunduğu kampları ziyaret ederek mağdurların ifadelerini dinledi.

UCM: Darfur önceliğini koruyor

UCM tarafından 14 Temmuz'da yayımlanan açıklamada, Darfur dosyasının savcılık açısından önceliğini koruduğu belirtilirken, hem mevcut çatışmalarda işlendiği öne sürülen suçlar hem de geçmiş döneme ait dosyalar üzerindeki soruşturmaların sürdüğü kaydedildi.

Han, ocak ayında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde yaptığı sunumda da Darfur'da sivillerin sistematik saldırılar, ağır insan hakları ihlalleri ve yaygın cinsel şiddete maruz kaldığını ifade etmişti.

Firşana Mülteci Kampı Müdürü Hatim Muhammed Hatim, UCM heyetinin mağdur temsilcileriyle görüştüğünü ve savcılığın özellikle Ceneyne ile Faşir'de HDK tarafından işlendiği iddia edilen ağır suçlara ilişkin deliller topladığını söyledi.

Darfur Yerinden Edilmişler ve Mülteciler Koordinasyonu Sözcüsü Adem Rical ise UCM heyetinin ziyaretinin mağdurlar açısından büyük önem taşıdığını belirterek, adalet arayışının uluslararası düzeyde karşılık bulmasının umut verici olduğunu ifade etti.

Sudan ordusu sınır hattında ilerliyor

Sahada ise Sudan ordusu ve Müşterek Kuvvetler, Batı Darfur'da önemli kazanımlar elde etmeyi sürdürüyor.

Müşterek Kuvvetler Sözcüsü Binbaşı Mütevekkil Ali Vekil Abuja, 15 Temmuz'da Çad sınırına yakın Umburu bölgesindeki stratejik Urşi Barajı'nın kontrol altına alındığını açıkladı.

Bu gelişmeden birkaç gün önce de Ceneyne'nin yaklaşık 30 kilometre kuzeyindeki Bir Ümm Selebiye bölgesinin geri alındığı duyurulmuştu.

Askeri kaynaklara göre birlikler, Cebel Mun hattından Ceneyne'ye doğru ilerleyerek HDK'nin bölgedeki son güçlü noktalarını kuşatmayı hedefliyor.

Uzmanlar, ele geçirilen bölgelerin Çad sınırından silah ve lojistik sevkiyatının yapıldığı güzergâhlar üzerinde bulunması nedeniyle askerî açıdan kritik önem taşıdığı değerlendirmesinde bulunuyor.

Mülteci kamplarında insani kriz derinleşiyor

Öte yandan çatışmalardan kaçan sivillerin Çad'ın doğusundaki kamplara göçü sürüyor.

Kariyari Kampı Acil Durum Birimi'nin verilerine göre kamplara her gün 70 ila 80 aile ulaşıyor. Bunların büyük bölümünü kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.

Yetkililer, barınma, temiz su, gıda ve sağlık hizmetlerinde ciddi yetersizlik yaşandığını, yağmur mevsiminin başlamasıyla insani koşulların daha da ağırlaştığını belirtiyor.

"Çifte baskı"

Doğu Afrika uzmanı Abdunnasır Salim'e göre askeri ilerleme ile UCM soruşturmasının aynı döneme denk gelmesi HDK üzerinde "çifte baskı" oluşturuyor.

Salim, askeri başarının yalnızca sahadaki dengeyi değiştirmediğini, aynı zamanda siyasi ve hukuki sonuçlar da doğuracağını belirterek, uluslararası soruşturmanın ilerlemesi halinde HDK komutanlarının gelecekte yargılanma ihtimalinin güçleneceğini ifade etti.

Uzman, buna karşın UCM'nin soruşturmayı tamamlamasının kolay olmayacağını, aktif çatışma ortamı nedeniyle delil toplama, olay yerlerine erişim ve tanıkların korunması gibi ciddi zorluklarla karşı karşıya bulunduğunu vurguladı.

Haberde görüşüne yer verilen uzmanlar, Darfur'daki gelişmelerin HDK açısından hem askeri hem de hukuki açıdan en zorlu dönemlerden birini oluşturduğunu değerlendirirken, örgüt daha önce sivillere yönelik geniş çaplı ihlaller gerçekleştirdiği yönündeki suçlamaları reddetmişti. (İLKHA)