Uzmanların analizine göre gösterinin ardından kent genelinde ince partikül madde (PM2.5) yoğunluğu normal seviyelerin yaklaşık 6,7 katına çıkarken, Washington kısa süreliğine dünyanın en kötü hava kalitesine sahip büyük kenti olarak kayıtlara geçti.

Trump'ın şimdiye kadar gördüğüm en görkemli havai fişek gösterisi diye övdüğü etkinlik, yönetimin çevre ve emisyon düzenlemelerini peş peşe gevşettiği bir dönemde gerçekleşmesi nedeniyle de eleştirilerin odağı oldu.

Clarity Movement şirketinin Washington genelindeki 26 hava kalitesi sensöründen elde edilen verilere göre gösteri sırasında tüm ölçüm noktalarında hava kalitesi, ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) hassas gruplar için sağlıksız olarak sınıflandırdığı seviyelere ulaştı. Bazı bölgelerde ise kirlilik daha da yüksek seviyelerde ölçüldü.

Araştırmaya göre partikül madde yoğunluğu havai fişek gösterisinin sona ermesinden yaklaşık beş saat sonra, pazar sabahı saat 04.00 sıralarında zirve yaptı. Yüksek kirlilik seviyesi saatler boyunca devam ederken kent yönetimi "Kod Kırmızı" hava kalitesi uyarısı yayımladı.

Yetkililer, yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin dışarı çıkmaması gerektiğini belirtirken, genel nüfusun da sağlık sorunları yaşayabileceği uyarısında bulundu.

En yüksek kirlilik seviyeleri, havai fişeklerin fırlatıldığı noktalardan biri olan West Potomac Park'a yakın güneybatı Washington'da ölçüldü. Uzmanlar, gece oluşan meteorolojik koşulların dumanın bölge üzerinde uzun süre asılı kalmasına neden olduğunu, kirli havanın komşu Virginia eyaletindeki Arlington'a kadar taşınmış olabileceğini belirtti.

Clarity Movement Üst Yöneticisi David Lu, kapsamlı hava kalitesi izleme ağlarının önemine dikkat çekerek, yeterli sensör bulunmayan bölgelerde benzer kirlilik olaylarının fark edilmeden yaşanabileceğini söyledi.

Trump destekli sivil toplum kuruluşu Freedom 250 tarafından organize edilen gösteride organizatörlerin açıklamasına göre 10 ayrı noktadan 850 binden fazla havai fişek kullanıldı. Bu rakam, Washington'daki geleneksel 4 Temmuz kutlamalarında kullanılan yaklaşık 17 bin havai fişeğin onlarca katına ulaşıyor.

Gösterinin ardından EPA'nın AirNow sistemi Washington'u kısa süreliğine dünyanın en kötü hava kalitesine sahip büyük şehirleri arasında ilk sırada gösterdi.

Beyaz Saray ise eleştirileri reddetti. Sözcü Taylor Rogers, havai fişek gösterisinin ABD'nin 250. kuruluş yıl dönümünü kutlamak amacıyla düzenlenen "ülke tarihindeki en büyük ve en görkemli gösteri" olduğunu savunurken, 4 Temmuz kutlamalarının her yıl hava kalitesinde geçici bozulmalara neden olduğunu belirtti.

Ancak çevreciler, Trump yönetiminin göreve dönüşünden bu yana emisyon denetimlerini gevşetmesi, kirletici tesislere muafiyetler sağlaması, kömür kullanımını teşvik etmesi ve hava kirliliğiyle mücadelede uygulanan birçok düzenlemeyi geri çekmesi nedeniyle bu tür organizasyonların kamu sağlığı açısından daha da tartışmalı hale geldiğini vurguluyor.

Trump'ın ayrıca 4 Temmuz'da Temiz Hava Yasası kapsamındaki ihlaller nedeniyle mahkum edilen dokuz kişiyi affetmesi de yönetimin çevre politikalarına yönelik eleştirileri artırdı. Çevre kuruluşları, bu adımların hava kalitesi ve halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler konusunda federal yönetimin yaklaşımını ortaya koyduğunu savunuyor. (İLKHA)