ABD, Çin ve Avrupa’nın yanı sıra ticari aktörler de bu yarışta giderek daha önemli rol oynuyor.

Amerika Birleşik Devletleri, uydu fırlatma sayısı ve faaliyet açısından küresel lider konumunda.

2024’te ABD toplam fırlatmaların büyük çoğunluğunu gerçekleştirdi, yaklaşık 154 fırlatma ile toplamların yarısından fazlasını tek başına üstlendi ve bunların 90’ı yalnızca Starlink uydu takımyıldızına yönelikti.

2026’da özel sektörün önde gelen isimlerinden SpaceX, 2026’nın ilk ulusal güvenlik uydu görevini yörüngeye gönderdi. Bu görev, ABD Ulusal Keşif Ofisi için istihbarat uyduları taşıdı ve SpaceX’in savunma alanında da kritik bir aktör olduğunu gösterdi.

Ticari mega takımyıldız projeleri de ABD merkezli şirketler tarafından genişletiliyor: Starlink’te halihazırda yörüngede 9 bni 800’den fazla uydu var ve Amazon’un Project Kuiper gibi projeler binlerce yeni uyduyu hedefliyor.

Çin: Hızla yükselen uydu gücü

Çin, son yıllarda uzay yarışında önemli bir ivme yakaladı.

2025’te Çin, 120’den fazla uzaktan algılama uydusunu yörüngeye göndererek ikinci sırada yer aldı. Bu uydular, hava durumu, tarım, çevre izleme gibi pek çok uygulamada kullanılacak.

Çin, ticari uzay sektörünü de büyütüyor ve geleceğe dönük büyük uydu takımyıldız projeleri üzerinde çalışıyor. Ülkede üçten fazla mega takımyıldız planlanıyor; bunların her biri 10 binden fazla uydu içermesi hedefleniyor.

Hainan’daki yeni ticari fırlatma tesisleri ve destekleyici altyapı, Çin’in her yıl artan sayıda uyduyu yörüngeye yerleştirme kapasitesini arttırıyor.

Avrupa: İşbirliği ve kapasite artırımı

Avrupa Birliği ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) da rekabette aktif.

Avrupa, Ariane 6 gibi yeni nesil fırlatma araçlarıyla kendi yörünge erişimini güçlendirmeye çalışıyor; 2026’da Ariane 6 ile planlanan çoklu görevler ilerliyor.

Ancak bazı analizlere göre Avrupa’nın rekabet gücünü koruması için sektör stratejisini ve yatırımlarını yeniden şekillendirmesi gerekiyor.

Diğer aktörler ve bölgesel girişimler

Türkiye merkezli girişim Plan-S, SpaceX’in fırlatma hizmetiyle alçak yörünge için IoT uydularını artırarak toplam sayısını 16’ya çıkardı. Bu, yerli uzay endüstrisinin küresel pazarda yer alma çabalarının göstergesi olarak değerlendiriliyor.

ASELSAN tarafından geliştirilen LUNA-1 uydusu da 2025 sonunda başarılı bir şekilde yörüngeye yerleşti ve Türkiye’nin IoT uydu ağını genişletme hedefini destekliyor.

İran ve diğer ülkeler de işbirlikleri ve fırlatma programları ile uzaydaki faaliyetlerini sürdürüyorlar.

Uydu pazarı ve büyüme trendleri

Küresel uzay ekonomisi 2024’te yaklaşık 415 milyar dolar gelirle büyümeye devam etti ve uydu faaliyetleri toplamın büyük kısmını oluşturdu.

Alçak yörüngeye yapılan ticari yatırımlar, bağlantı ağları, IoT sistemleri ve savunma uygulamaları sayesinde uydu pazarı önümüzdeki yıllarda da genişlemeye aday. (İLKHA)