Yarıyıl tatili çocuklar ve ergenler için dinlenme ve rahatlama dönemi olarak görülse de uzmanlar, bu sürecin ruh sağlığı açısından önemli riskler barındırabildiğine dikkat çekiyor.

Günlük rutinlerin ani şekilde değişmesi, akademik yapının ortadan kalkması ve ekran kullanımındaki artışın duygusal dengeyi zorlayabildiğini belirten Özel bir hastanede Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Nimtaj Abdullayeva, tatil döneminde ailelerin dikkat etmesi gereken noktalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Okulun çocuklar ve ergenler için yalnızca bir eğitim alanı olmadığını vurgulayan Abdullayeva, “Okul; sosyal etkileşim, kimlik gelişimi ve duygusal regülasyon açısından da önemli bir koruyucu yapı sunar. Tatil döneminde bu yapının ortadan kalkması, aileyle geçirilen sürenin artması ve beklenti baskısıyla birleştiğinde anksiyete, çökkünlük, irritabilite ve davranışsal düzensizlikler ortaya çıkabilir.” dedi.

Tatilde aile içi çatışmalar artabiliyor

Yarıyıl tatilinde aile bireylerinin uzun süre aynı ortamda bulunmasının çatışmaları artırabildiğini belirten Abdullayeva, “Sınırların belirsizleşmesi ve ebeveyn tutarsızlığı bu durumu tetikliyor. Uyku saatleri, ekran kullanımı ve ortak aile etkinlikleri için önceden belirlenmiş, esnek ama net rutinler çatışmaları azaltır. Kurallar belirlenirken çocuk ve ergenlerin sürece dahil edilmesi, iş birliğini güçlendirir.” diye konuştu.

Uyku düzeni tamamen bozulmamalı

Tatil döneminde uyku saatlerinde kayma yaşanmasının normal olduğunu ifade eden Abdullayeva, uyku–uyanıklık döngüsünün tamamen tersine dönmesinin ruhsal belirtileri artırabileceğine dikkat çekerek şunları söyledi: “Uyku düzeni ani değil, kademeli olarak düzenlenmeli. Sabah gün ışığına maruziyet, akşam saatlerinde ekran kullanımının sınırlandırılması ve yatmadan önce sakinleştirici rutinler uykuya geçişi kolaylaştırır.”

Ekran süresi yasaklanmamalı, yönetilmeli

Ekran kullanımının tamamen yasaklanmasının gerçekçi olmadığını vurgulayan Abdullayeva, “Amaç yasaklamak değil; zaman ve içerik açısından sınırlandırılmış bir kullanım düzeni oluşturmaktır. Özellikle akşam saatlerinde ekran maruziyetinin azaltılması ve aileyle geçirilen zamanın ekransız olması büyük önem taşır.” ifadelerini kullandı.

Tatilde ders çalışılmalı mı?

Yarıyıl tatilinde yoğun ders programlarının önerilmediğini belirten Abdullayeva, tamamen akademik yapıdan kopmanın da okul dönüşünü zorlaştırabildiğini söyledi.

Abdullayeva, ayrıca günde 30–45 dakikayı geçmeyen, kısa ve sürdürülebilir tekrarların yeterli olacağını vurgularken, ders çalışma sürecinin performans baskısıyla değil, çaba ve süreklilik üzerinden ele alınması gerektiğinin altını çizdi.

Boş zaman gelişim için fırsata dönüştürülebilir

Tatil dönemindeki boş zamanların yalnızca ekranla doldurulmaması gerektiğini de vurgulayan Abdullayeva; fiziksel hareket, yaratıcı etkinlikler ve aileyle yapılan ortak aktivitelerin hem duygusal dengeyi hem de aile bağlarını güçlendirdiğini ifade etti.

“Yarıyıl tatili yeniden düzenleme fırsatıdır”

Yarıyıl tatilinin ruhsal açıdan daha sağlıklı geçirilebilmesi için esnek ama öngörülebilir bir rutin oluşturulmasının önemine dikkat çeken Abdullayeva, “Tatili tamamen kuralsız ya da aşırı yapılandırılmış geçirmek yerine; uyku, akademik tekrar, fiziksel hareket ve aile zamanı arasında dengeli bir yapı kurulmalıdır.” dedi. (İLKHA)