Suudi Arabistan destekli Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi'nin, Aden, Lahic ve Dali başta olmak üzere bazı vilayetlerde bulunan yasa dışı hapishane ve gözaltı merkezlerinin kapatılması yönünde talimat vermesi, ülkede uzun süredir gündemde olan gizli cezaevleri meselesini yeniden tartışmaya açtı.

Talimatın ardından Yemen Başkanlık Konseyi Başsavcılığı, bu merkezlerin kapatılması ve hukuki dayanağı olmayan tutukluların serbest bırakılması için sürecin başlatıldığını duyurdu.

Yemen Başkanlık Konseyi resmi ajansı SABA'ya göre el-Alimi, güvenlik ve askeri birimlere savcılık ve Adalet Bakanlığı ile koordinasyon içinde hareket etme talimatı verdi. Buna göre yasa dışı gözaltı merkezleri tespit edilecek, haklarında yasal işlem bulunan tutuklular resmi cezaevlerine sevk edilecek, herhangi bir suç isnadı bulunmayanlar ise derhal serbest bırakılacak.

Bu adım, Birleşik Arap Emirlikleri destekli Güney Geçiş Konseyi'ne bağlı bazı unsurların yıllardır Aden ve çevresinde devlet dışı gözaltı merkezleri işlettiği yönündeki iddiaların ardından geldi. İnsan hakları örgütleri, söz konusu merkezlerde keyfi tutuklama, zorla kaybetme ve işkence gibi ağır ihlallerin yaşandığını defalarca raporlamıştı.

Başsavcı Kahir Mustafa da yaptığı açıklamada, savcılara ve cezaevleri birimlerine sahaya inme, gözaltı merkezlerini denetleme ve hukuka aykırı şekilde tutulan herkesin serbest bırakılması yönünde talimat verdi. Ayrıca ulusal insan hakları komisyonu, mağdurların ve tanıkların resmi başvuru kanalları üzerinden kendilerine ulaşmasını istedi.

Yemenli ve uluslararası sivil toplum kuruluşları ise kararı temkinli bir iyimserlikle karşıladı. Sam İnsan Hakları Örgütü, talimatı gizli hapishanelerin varlığının geç de olsa resmi kabulü olarak nitelendirirken, sürecin sadece idari bir düzenlemeyle sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Örgüte göre asıl mesele, bu merkezleri kuran ve işleten yapıların, emir-komuta zincirinin ve işlenen suçların yargı önüne çıkarılması.

Benzer şekilde ABD merkezli Adalet Merkezi de BAE destekli Güney Geçiş Konseyi tarafından işletildiği öne sürülen gizli hapishanelerin kapatılmasının yeterli olmadığını, bağımsız ve tarafsız bir yargı komisyonu kurulmadan gerçek adaletin sağlanamayacağını belirtti.

Zorla kaybedilenlerin ailelerini temsil eden Yemenli Anneler Derneği ise el-Alimi'nin talimatını, yıllardır sokaklarda dile getirdikleri taleplerin kısmi de olsa karşılık bulması olarak değerlendirdi. Ancak dernek, kayıp kişilerin akıbeti açıklanmadan ve sorumlular hesap vermeden sürecin tamamlanmış sayılamayacağını vurguladı. (İLKHA)