Dünya, bir taraftan obeziteden tedavi gören insanlarla, diğer taraftan da bir yudum suya, bir lokma ekmeğe muhtaç olan insanlarla dolu.

Gıda israfı hakkında İLKHA mikrofonuna konuşan Mardin İl Müftü Yardımcısı Zübeyde Zengin, israfın vebal boyutu ele alarak, israf konusunda duyarlı nesillerin yetiştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Zengin, Yüce Allah'ın israf edip saçıp savuranları sevmediğini ifade ederek, "Allahu Teala Kur'an-ı Kerim'de muhsinleri sevdiğini, müminlerin dostu olduğunu ifade eder. Bunun yanı sıra bazı sıfatları taşıyan kimseleri de sevmediğini şu ayetleri kerimelerle bildirir: 'Taşkınları, azgınları sevmez; kibirli, gururlu kimseleri sevmez; Allah'a zalimleri, hainleri sevmez' buyurur. Sevilmeyen vasıflar arasında Allah'ın müsrifleri de sayar; israf edenleri, müsrifleri sevmez. İsrafın haram olduğunu, Allahu Teala'nın müsrifleri sevmediğini bilmemize rağmen toplumumuzda maalesef acı bir gerçek var: İsraf noktasında çok ilerledik. Günlük 4 milyon ekmeğin israf edildiğini, çöpe atıldığını düşündüğümüzde ve dünyanın birçok yerinde insanların açlıkla mücadele ettiğini düşündüğümüzde, gerçekten haddi aşma ve israf noktasında ne derece ileriye geldiğimizi görmekteyiz." dedi.

"İsraf etmek şükürsüzlüktür"

İsraf etmenin Allah'a bir şükürsüzlük olduğunu vurgulayan Zengin, "Allahu Teala bize birçok nimetler lütfetmiştir ve bu nimetlerin israf edilmesi aslında şükürsüzlüktür. Kur'an-ı Kerim'de Furkan Suresi'nde 'Rahman' diye başlayan ayetlerde, Rahman olan Allahu Teala'nın kullarının vasıfları anlatılır. Bunlardan biri de, 'O Rahman ki, eğer infak ettiklerinde harcadıkları israf etmezler ve cimrilik de yapmazlar. Bu ikisinin ortasında bir yol tutarlar.' Bu ayet-i kerime, Rahman'ın sevdiği kullar olarak harcama noktasında nasıl bir tutum içinde olmamız gerektiğini öğretiyor. İki temel nokta vardır: Birisi israf, diğeri de iktar. İktâr, rızkın dar olması veya harcamanın zorunlu olarak sınırlı kalmasıdır; cimrilik ise imkân varken vermemektir. İsraf ise bunun tersi, ihtiyacın ötesinde harcamak, kullanmak, tüketmek, malı gereğinden fazla kullanmaktır. Müminin dengeli bir insan olması gerektiği düşünüldüğünde, ayette bu durum 'kavvam' olarak ifade edilir, orta yolu tutmak demektir. Mesela 'kıvam' kelimesini kullandığımızda, yemek tam kıvamında olmuş demek, tuzu ve tadının gerekli ölçüde olması anlamına gelir. Tuzu çok fazla olduğunda kıvamını kaybeder, hiç olmadığında da tadı olmaz. Bu noktada 'kavvam' kelimesi bizim için kıymetlidir; orta yolu bulmak, dengeli olmak anlamına gelir." şeklinde aktardı.

"Bir taraftan obeziteden tedavi gören insanlar var, diğer taraftan bir yudum suya ihtiyaç duyan insanlar var"

Gereğinden fazla tüketmenin kişinin hem kendi bedenine hem de mala ziyan verdiğini ifade eden Zengin, "İsraf denildiğinde malın hor kullanılması demek. İnsan olarak tasarruflarımız üç bölüme ayrılır: Birisi zaruriyat, diğeri ihtiyaç, üçüncüsü ise tahsiniyat. Zaruriyat, bir insanın hayatta kalmak için ölmeyecek kadar yemek yemesi gibi temel gereksinimlerdir. İhtiyaç, karnını tok tutacak ve yetecek kadar yemek yemektir. Tahsiniyat ise yemeğin güzel bir şekilde sunulması, ikram edilmesi ve pişirilmesidir. İnsanın hayatını devam ettirmek için bu ölçüler normaldir. Ancak zaruriyetin ötesinde hiç yememek, hayata devam edemeyecek kadar az yemek yemek ne kadar günah ise, doyduktan sonra yine yemek yemek de hem israftır hem de ziyandır. Kişi hem kendi bedenine hem de mala ziyan verir. Allahu Teala bizi bu ölçülerle yaratmıştır ki toplumda bir denge olsun. Bir taraftan obezite nedeniyle tedavi görmek zorunda kalan insanlar vardır, diğer taraftan ise bir yudum suya, bir lokma ekmeğe ihtiyaç duyan insanları görüyoruz. Bu durumda malın kıymetini bilmemiz ve nimetlerin şükrünü borç bilmemiz gerekir; çünkü israf eden insan aynı zamanda şükretmemiş, nimetin değerini bilmemiş, hor kullanmış olur." ifadelerini belirtti.

Zengin, ifadelerini şöyle sürdürdü: "Bu noktalarda toplum olarak kendimizi sorgulamamız gerekir: 'Ben bir şeyi tüketirken ölçülü mü tüketiyorum, gerçekten israf boyutunda mıyım?' Zira Kur'an-ı Kerim'de 'Tebdir' kelimesi karşımıza çıkar: Saçıp savurmak demek. Kararsız, dengesiz bir şekilde harcamak demektir. Kuran-ı Kerim'de, 'Saçıp savuranlar şeytanın kardeşleridir. Şeytan ise Rabbine karşı çok nankördür' buyurulmaktadır. Bu ifade bizi doğrudan şu sonuca ulaştırır: Eğer bir insan saçıp savuruyorsa, nankördür ve kıymetini bilmemiştir. İsraf sadece gıda noktasında değil, başka alanlarda da maalesef var. Mesela zamanın israfı, sağlığın israfı, insanın israfı, gençliğin israfı gibi bunun yanında doğalgaz ve elektrik kullanırken gereksiz yere açmak, ev veya çalıştığımız yerde lüzumsuz elektriklerin açık kalması, gece boyunca bilgisayarın veya şarj cihazının açık kalması da israftır. Normal hayatı devam ettirirken kullandığımız her şeye dikkat etmek gerekir çünkü bunlar da israf kategorisine girer. Bunun yanı sıra kıyafet israfı da önemli bir sorun. Reklamlarda empoze edilen gibi, ellerinde taşıyamayacak kadar poşetlerle marketten çıkan, giymeseler bile hoşuna gittiği için aldığı kıyafetlerle dolaplarını dolduran insanlar vardır."

"Çocuklarımızı israf konusunda duyarlı nesiller olarak yetiştirmeliyiz"

Zengin, gıda israfına karşı duyarlı nesillerin yetiştirilmesi hususunda ebeveynlere çağrıda bulunarak, "Giymediğimiz, kullanmadığımız her bir nimet için hesaba çekileceğiz. Çünkü Kur'an-ı Kerim'de 'O gün sizler nimetlerden hesaba çekileceksiniz' buyurulur. Bizler, Allah'ın bize vermiş olduğu nimetlerin üstünde görülmesini istiyorsak, Allah'ı sevmekle birlikte her bir nimetin ihtiyaç ölçüsünde kullanılması, israf edilmemesine dikkat etme sorumluluğundayız. Bu noktada çocuklarımızı da israf konusunda duyarlı nesiller olarak yetiştirmeliyiz. Çünkü hor kullandığımız her şey yarın bir gün elimizden gidebilir, su, elektrik, kıyafet, yiyecek gibi. Rabbim bizi israf edenlerden değil, ölçülü bir şekilde, kavvam düzeyinde malı kullanan, infak eden ve değerlendirenlerden eylesin inşallah." diyerek sözlerini sonlandırdı. (İLKHA)